Barajın suyu temizlenecek

Barajın suyu temizlenecek

Almus Barajının daha temiz ve temiz kalmayı sürdürülebilir hale getirmek için çalışlara başlandı. Bu kapsamda Almus Kaymakamlığı ile Gaziosmanpaşa Üniversitesi bünyesindeki Teknopark A.Ş. arasında anlaşma yapılarak Ar-Ge çalışmalarını start verildi.

02 Ağustos 2018 - 00:17

Almus Kaymakamlığı ve Gaziosmanpaşa Üniversitesi bünyesindeki Teknopark A.Ş. ile Tozanlı (Almus Baraj Gölü) Havzası Yayılı Kirleticileri ve Almus Baraj Gölünün Hazmetme Kapasitesi Üzerine CBS ve UA Temelli Modelin Geliştirilmesi Ar-Ge Projesi ile hayata geçirilerek gerçekçi ve bilimsel bakış açısıyla Almus Baraj Gölü’nün uzun vadeli ve sürdürülebilir bir şekilde temiz tutulması amaçlanarak çalışmalara başlandı.

Almus Kaymakamı Hamza İnam, projenin uzun vadeli bir proje olduğunu söyleyerek, yapılacak olan AR-GE ile programın kendiliğinden ortaya çıkacağını belirtti. Kaymakam İnam, “Yapılacak olan bu çalışma da Tarım, Hayvancılık, Balıkçılık, Ormancılık gibi muhtelif kirletici unsurların kirlilik boyutları incelenecek. Neticede bu Ar-Ge projesi çok disiplinli ve çözüm odaklı bir yaklaşımla karar vericilerin ve sektör temsilcilerin bilgilerini arttırmaları, yenilikçi faaliyetlerini yürütmeleri ve en önemlisi barajın su kalitesinin sürdürülebilir mahiyette olması için uzun vadede bir Planı, Programı kendiliğinden ortaya çıkartacaktır. Emeği geçen herkese şimdiden teşekkür ederiz” dedi.

Proje detay özeti ise şu şekilde;

Küresel iklim değişikliği felaketini yaşadığımız bu günlerde, su havzalarının korunması ve sürdürülebilir kullanımı en önemli gündem maddesidir. Su kalitesini etkileyen ve çeşitli faaliyetlerle ortaya çıkan kirletici kaynaklar noktasal veya yayılıcı karaktere sahiptirler. Tehlikeli atık dökülmeleri, yeraltı depolama tankları, kimyasal stoklar, madeni atık havuzları ve septik tanklar gibi çeşitli kaynaklardan gelen evsel ve endüstriyel atık su deşarjları noktasal kirletici kaynakları olarak tanımlanmaktadır. Öte yandan, tarımsal faaliyetler (sulama, drenaj, yüzey akışı, erozyon, pestisit uygulaması ve gübreleme), şehirlerde yüzeysel akışlar, inşaat endüstrisi madencilik-ormancılık faaliyetleri, yollara uygulanan tuzlama çalışmaları, atmosferik çökelme, hayvancılık faaliyetleri ve hidrolojik modifikasyon çalışmalar (boru hatları, yeraltı sularının aşırı pompalanması, siltasyon) yayılan kirletici kaynaklar olarak kabul edilir. Arazi kullanımından meydana gelen kirlilik kaynakları arasında, yayılan kirletici kaynaklar en zararlı gruptur. Bu grupta, aynı zamanda besin özelliklerine sahip olan Azot (N) ve Fosfor (P), özel bir öneme sahiptir. Çünkü suya ve toprağa sızarak kirliliğe neden olurlar ve sulak alanlarda ötrofikasyona neden olarak balık ve bitki popülasyonlarının ortadan kalkmasını tetiklerler. Bu bağlamda, göllere ve havzalara azot (N) ve fosfor (P) taşınmasının modellenmesi, yaygın kirletici maddelerin yönetimi için bir model geliştirmek için önemli ve gereklidir.

 

Yeşilırmak havzasında yer alan Tozanlı (Almus Baraj Gölü) Alt Havzası Tokat ili sınırları içindeki önemli alt havzalarından biridir. Bu Ar-Ge projesi, Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ve Uzaktan Algılama (UA) yöntemlerini kullanarak bu alt havzanın arazi kullanımı/örtüsünü, yayılan kirlilik (N ve P) yüklerinin kaynaklarını ve nehir sistemleri üzerindeki etkilerini araştırmayı amaçlamaktadır. Bu amaca ulaşmak için, (1) CBS ve UA teknolojilerini kullanılacak, (2) bu alt havzanın güncel sayısal veri tabanlarını oluşturulacak, (3) yeni ve geçerli bir metodoloji takip edilecek, (4) model geliştirilecek ve (5) geliştirilen model test edilerek uygulanacaktır. Elde edilen sonuçlara göre söz konusu alt havzada alınması gereken tedbirler de ele alınacaktır. Bu hedefler doğrultusunda, alt havzaya tarım, hayvancılık, balıkçılık, nüfus, yağış, orman, cayır-mera ve diğer kırsal ve kentsel alanlardan gelen baskılar ve oranları CBS ve UA teknolojileri kullanılarak modellenecektir.

Modelleme çalışmaları için; arazide su kalitesi ölçümleri yapılacak, tarım-hayvancılık ve demografik veriler köy bazında toplanacak, mevcut elde edilebilir arşiv verilerinden faydalanılacaktır. Arazi kullanımı/örtüsünden kaynaklanan kirlilik modelleneceğinden, teklif edilen projede Avrupa Çevre Ajansı'nın (EAA) Çevre Hakkında Bilgilerin Koordinasyonu (CORINE) veri tabanı kullanılacaktır. Proje kapsamında 2012 CORINE veri tabanı 2018 için güncellenecektir. CORINE sınıfları güncellenirken; Amerika Birleşik Devletleri Jeolojik Araştırma Merkezi'nin (USGS) resmi internet sitesinden indirilen ücretsiz LANDSAT-8 OLI 2018 görüntülerinden, mevcut jeo-referanslı veri tabanlarından ve bu projedeki saha çalışmalarından elde edilen orijinal jeo-referans verilerinden yararlanılacaktır. Her bir baskı elemanının (tarım, hayvancılık, balıkçılık, ormancılık vb.) kirlilik boyutu, 3 farklı kategoride (literatüre göre klasik hesaplama, su kalitesi ölçümlerinden gerçek hesaplama, SWAT yazılımı ile model hesaplamaları) net bir şekilde belirlenecektir ve bunlar arasındaki korelasyonlar araştırılacaktır.

Alt havzadaki göl ve sulak alanların kirlilik baskılarını hazmetme kapasite tahmini modellenerek ileriye yönelik baskı unsurlarını azaltıcı projeksiyonlar geliştirilecektir. Böylece alt havzadaki yayılı kirletici kaynaklardan alıcı su ortamlarına  (nehirler-göller-sulak alanlara) gelen azot ve fosfor yüklerinin hesaplanması, su kaynaklarına ulaşan yayılan kirliliğin önlenmesi ve azaltılması için gelişmiş ülkelerde standart hale gelen En İyi Yönetim Uygulamalarının araştırılması ve bu uygulamaların Tozanlı (Almus Baraj Gölü) Alt Havzası`nda uygulanabilirliği ortaya konulacaktır. Sonuç olarak,  bu alt havzaya gelen yayılı kirletici yüklerinin ne kadar azaltılabileceğine yönelik bir yönetim modeli geliştirilecektir.

Sistematik bir temelde gerçekleştirilecek olan bu Ar-Ge projesi, karar vericilerin ve sektör temsilcilerinin bilgilerini artırmaları, yenilikçi faaliyetlerini yürütmeleri ve bu bilgileri yeni uygulamalarda kullanmaları için önemli fırsatlar sağlayacaktır. Çok disiplinli ve çözüm odaklı bir yaklaşımla ele alınacak olan bu Ar-Ge projesi, yeni bilgi, ileri teknolojinin kullanımı ve geliştirilmesini içermektedir. Çalışmada Gaziosmanpaşa Üniversitesinden farklı disiplinlerde 11 akademisyen görev yapacaktır.

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR x