>
TOKAT’IN 3 TOKMAK KÜLTÜRÜ

TOKAT’IN 3 TOKMAK KÜLTÜRÜ

Tokat´ta çıkardığı sesten gelenin kim olduğunu tahmin ettiren kapı tokmakları tarihi evlerde kullanılmaya devam ediliyor.

17 Eylül 2021 - 19:39

Tokat, Anadolu´da hayat sürmüş birçok medeniyetin kalıntılarını bünyesinde barındıran kadim bir kent. 3 tokmak kültürü de kentte yüzlerce yıldır yaşatılan bir değer. Tarihi evlerin kapılarında hala kullanılan 3 tokmak ile gelen misafirin cinsiyeti, yaşı gibi bilgiler daha kapı açılmadan anlaşılabiliyor.

 

Tarihi evlerde tokmak kültürü halen yaşıyor. Birçok evde tokmak sayısı 3 olarak kalmasa da Tokat´a özgü "Koç Başı" tipi tokmaklardan hemen hemen her kapıda 1 tane de olsa görmek mümkün.

 

Tokmakların en büyük özelliği çıkardıkları sesten gelen misafir hakkında önbilgiyi ev sahibine veriyor olması. Haremlik selamlık kültürünü esas alan 3 tokmaklar genel olarak çift kapısı olan evlerde bulunuyor. Sol kapıda bulunan be naif bir sesi olan ilk tokmak eve gelen bayanlar tarafından kullanılıyor. Sağ kapıda üstte bulunan tokmak ise erkek misafirler tarafından kullanılıyor ve en yüksek ses bu tokmaktan çıkıyor. Sağ altta bulunan tokmak ise ses itibari ile en tiz olanı. Bu tokmak ise çocukların geldiği anlaşılsın diye tasarlanmış.

 

GÜRBÜZ: TAM BİR NEZAKET ÖRNEĞİ

Tokat Kent Konseyi Başkanı Abdullah Gürbüz eskilerde anlamlı bir iletişim aracı olan 3 tokmağın anlamını şöyle anlattı: “Çok tarihi bir şehirde şu anda bulunuyoruz. Kadim 6 bin yıllık tarihe geçmiş olan Şehr-i Tokat'tayız. Önemli bir iletişim aracı aslına bakarsanız tam bir nezaket ve latafet örneği. Çünkü her bir gelen kişinin ayrı ayrı mesajını iletiyor içeridekilere. Bir tokmak işte gelenin erkek olduğunu, diğeri bayan olduğunu ve diğerinin de çocuk olduğunu söylüyor gelen seslere göre. Şimdi tabii bu üçüncü tokmak geleneği Osmanlı'da pek bizim şehrimiz dışında çok yok. Tokat bu noktalarda belki de çok nadir şehirlerden bir tanesi. Bizim şehrimizde var üçüncü tokmak. Yani çocuklara ait olan da bir kapı tokmağı gelişmiş kültür olarak ve şehrimizde kullanılmış. Dikkat ederseniz çocuklarınki biraz daha aşağıda. Dolayısıyla çocukların ulaşması için bir kapı tokmağı daha geliştirilmiş. Tabii kapı tokmağı nedir derseniz aslına bakarsanız bütün Osmanlı evlerinin hemen girişinde avlular var. Avlu bir aslında yaşamın tam hayat denen yerler avlular. İç avlu var, dış avlu var. Yani dışa açılan avlu var. Onu da hem çocukların, hem bayanların günlerini geçirdikleri, sohbet ettikleri önemli bir nokta. Dolayısıyla o noktayla kapıdaki kimin geldiğiyle alakalı kısmında iletişimin sağlayan çok önemli bir faktör olarak karşımıza çıkıyor kapı tokmakları.”

ÖZEL HABER / Dursun Ekrem ER

2021/09/2021-09-17-19-41-52.jpg
2021/09/2021-09-17-19-41-55.jpg
2021/09/2021-09-17-19-41-57.jpg

YORUMLAR

  • 1 Yorum
  • Oliver
    1 ay önce
    ...Knock, knock who is there? Elma dersem cik, armut dersem cikma! Tokat FK basarilar diliyoruz :)
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR x
TOKAT’TA PROJELERİ HIZLANDIRACAĞIZ
TOKAT’TA PROJELERİ HIZLANDIRACAĞIZ
Patlayan lastik kaza yaptırdı: 4 yaralı
Patlayan lastik kaza yaptırdı: 4 yaralı