3 Mayıs Türkçülük Günü’nün kökeni neye dayanıyor?
Türkiye’de her yıl 3 Mayıs tarihinde anılan Türkçülük Günü, kökenini 1944 yılında yaşanan kritik bir davaya ve sonrasında gelişen toplumsal olaylara dayandırıyor. Dönemin önde gelen isimlerinden Nihal Atsız hakkında açılan hakaret davası, bu sürecin başlangıç noktası olarak kabul ediliyor.
Atsız’ın, Sabahattin Ali hakkında kaleme aldığı yazıda “Sovyet casusu” ve “vatan haini” ifadelerini kullanması üzerine açılan dava, kısa sürede büyük bir kamuoyu tartışmasına dönüştü.
1944’te Ankara’da neler yaşandı?
3 Mayıs 1944 tarihinde davanın ikinci duruşması için Ankara’ya gelen Atsız’ın destekçileri, tren istasyonunda toplanarak dikkat çeken bir protesto gerçekleştirdi. Kalabalık grup, dönemin bazı yazarlarına ait kitapları yakarken, özellikle komünizm karşıtı sloganlar attı.
Mahkeme salonu çevresinde başlayan yoğunluk, kısa sürede büyüyerek Ankara sokaklarına taştı. Göstericiler daha sonra Ulus Meydanı’na yürüdü ve burada güvenlik güçleriyle karşı karşıya geldi. Yaşanan olaylar, dönemin en önemli toplumsal hareketlerinden biri olarak kayıtlara geçti.
Irkçılık-Turancılık Davası süreci
Yaşanan bu gelişmelerin ardından çok sayıda kişi gözaltına alındı ve tutuklandı. Bu süreç, tarihe Irkçılık-Turancılık Davası olarak geçti. Davada yargılanan isimler arasında Alparslan Türkeş, Reha Oğuz Türkkan ve Nejdet Sançar gibi önemli figürler yer aldı.
Tutuklanan isimler, İstanbul’daki Tophane Askeri Cezaevi’nde bir süre gözaltında tutuldu. Bu süreç, Türk milliyetçiliği hareketi açısından dönüm noktalarından biri olarak değerlendiriliyor.
Türkçülük Günü nasıl ortaya çıktı?
3 Mayıs 1944’te yaşanan olayların ardından, bir yıl sonra yani 3 Mayıs 1945’te tutuklu bulunan milliyetçi isimler tarafından bir anma toplantısı düzenlendi. Bu toplantı, Türkçülük Günü’nün ilk organizasyonu olarak kabul edildi.
Zamanla bu tarih, Türk milliyetçiliği fikrini benimseyen gruplar için sembolik bir anlam kazandı ve her yıl düzenli olarak anılmaya başlandı.
Günümüzde kimler kutluyor?
Bugün 3 Mayıs Türkçülük Günü; başta Türk Ocakları olmak üzere çeşitli sivil toplum kuruluşları ve siyasi çevreler tarafından anılıyor. Aynı zamanda Milliyetçi Hareket Partisi, İYİ Parti ve Adalet ve Kalkınma Partisi bünyesinde yer alan bazı isimler de bu güne ilişkin mesajlar yayımlıyor.
1967 yılında Türk Milliyetçileri Birliği tarafından yayımlanan bir eser de bu günün tarihsel önemini kayıt altına alan çalışmalar arasında yer alıyor.