Türkiye’de çocukların yüzde 13,8’i akran zorbalığına maruz kalıyor. Aile ve Sosyal Hizmetler, Sağlık ve Milli Eğitim Bakanlıkları; milyonlarca öğrenci, öğretmen ve veliye ulaşan eğitim ve danışmanlık programlarıyla 2025’te kapsamlı bir mücadele başlattı.
Akran Zorbalığı Türkiye’nin En Yakıcı Çocuk Hakları Sorunlarından Biri
Türkiye’de akran zorbalığı, çocukların sosyal, duygusal ve akademik gelişimini doğrudan tehdit eden en önemli risklerden biri haline geldi. 2022 verilerine göre çocukların yüzde 13,8’i, ayda en az bir kez akran zorbalığına maruz kalıyor. Bu oran kız çocuklarında yüzde 14,2, erkeklerde ise yüzde 13,4 seviyesinde. Uzmanlar, dijitalleşmenin hızlanmasıyla zorbalığın yalnızca okul ortamında kalmadığını, siber zorbalığın giderek yaygınlaştığını vurguluyor.
Aile Bakanlığı 9 Bin 504 Çocuğa Ulaştı
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, 81 ilde yürütülen Çocuk Hakları İl Çocuk Komiteleri aracılığıyla düzenlediği 139 eğitim programıyla 9 bin 504 çocuğa akran zorbalığı, güvenli iletişim ve olumlu akran ilişkileri konularında farkındalık kazandırdı.
Bakanlığın ebeveyn eğitimine odaklanan mobil uygulaması "İlk Öğretmenim Ailem", 1 milyon 25 bin kullanıcıya ulaştı. Uygulama, zorbalığın türleri, belirtileri ve çözüm yollarına dair rehber içerikler sunuyor.
UNICEF’in desteğiyle geliştirilen 8 oturumluk “Pozitif Ebeveynlik Programı”, çocukların duygu yönetimi becerilerini artırırken, ebeveynlerin zorbalıkla başa çıkma yöntemlerini güçlendiriyor.
Sağlık Bakanlığı: 14 Bin Danışmanlık Hizmeti, 107 Bin Eğitim
Sağlık Bakanlığı ise sağlık merkezleri, hastaneler ve Sağlıklı Hayat Merkezleri üzerinden psikolojik ve sosyal destek sunuyor.
2025’in ilk dokuz ayında, akran zorbalığı nedeniyle 5 bin 23 kişi başvuruda bulunurken, danışmanlık hizmeti 14 bin 326’ya, eğitim verilen kişi sayısı ise 107 bin 306’ya çıktı.
Bakanlık ayrıca EASE Programı ile çocuklara 7 haftalık grup çalışmaları sunarak duygusal dayanıklılığı artırıyor.
Milli Eğitim Bakanlığı 6,3 Milyon Öğrenciye Ulaştı
MEB, rehberlik ve psikolojik danışmanlık hizmetleriyle okullarda koruyucu-önleyici çalışmalar yürütüyor.
Türkiye genelinde görev yapan 44 bin 129 rehberlik öğretmeni, öğrenciler için risk analizi, iletişim becerileri, duygusal farkındalık ve zorbalıkla başa çıkma eğitimleri düzenledi.
2024–2025 eğitim yılında:
6 milyon 393 bin 853 öğrenci
60 bin 605 öğretmen
338 bin 590 veli
zorbalık farkındalığı eğitimlerine katıldı. Sosyal duygusal beceri programlarıyla 5,2 milyon öğrenci desteklendi.
Siber Zorbalığa Karşı Özel İçerikler
MEB, dijital tehditlere yönelik farkındalık projelerini genişletti. İlkokul öğrencileri için hazırlanan "İkizlerin Hikâyesi" ve "Kahramanın Maceraları" kitapları sınıflarda dağıtılırken, öğretmen ve veliler için rehber yayınlar hazırlandı.
Okullarda Şiddetin Önlenmesi Genelgesi
2024’te yayımlanan genelgeyle öğrencilere öfke kontrolü, stres yönetimi, empati ve güvenli davranış modellerini içeren eğitimler veriliyor. Rehberlik servisleri, zorbalık yapan çocuklarla zorbalığa maruz kalanlar için ayrı psikoeğitim programları yürütüyor.
Toplumsal Algı Artıyor
Uzmanlar, medyada artan haberlerin görünürlüğü artırdığını ancak olay sayısı ile algı arasındaki farkın belirgin olduğunu ifade ediyor. Verilere göre akran zorbalığı vakalarının yüzde 70’i okul dışında gerçekleşiyor.
Uzun Soluklu Bir Mücadele
Akran zorbalığının yalnızca bireysel değil, toplumsal etkileri olan çok boyutlu bir sorun olduğuna dikkat çekiliyor. Kurumlar arası iş birliğinin güçlendirilmesi, erken müdahale ve veri temelli politikalar, 2025 yılı mücadele stratejisinin temelini oluşturuyor.
Uzmanlar, yürütülen eğitim ve dijital farkındalık projelerinin çocukları koruduğunu ancak zorbalıkla mücadelenin süreklilik gerektiren bir süreç olduğunu vurguluyor.