Ticaret Bakanlığı yaptığı açıklamada, e-ticaret platformlarında satışa sunulan ürünlerin güvenliğini sağlamak amacıyla yürütülen laboratuvar analizlerinin çarpıcı sonuçlar verdiğini bildirdi. İncelenen 182 ürünün 148’inin (yüzde 81) güvenlik kriterlerini karşılamadığı tespit edildi.
Denetimler sonucu özellikle ayakkabı, oyuncak ve saraciye (çanta, bavul) ürünlerinde; fitalat, kurşun, kadmiyum ve PAH (poliaromatik hidrokarbonlar) gibi insan sağlığına ciddi risk teşkil eden kimyasalların yasal sınırların çok üzerinde bulunduğu açıklandı.
Bu gelişme üzerine Bakanlık, riskli ürün gruplarına yönelik hızlı kargo/posta yolu ve “basitleştirilmiş gümrük beyannamesi” kapsamında yapılan ithalatlara kısıtlama getirdi. Düzenleme, 20 Ekim 2025 tarihli ve 2025/11 sayılı genelge ile yürürlüğe girdi.
Kamuoyuna yönelik açıklamada, insan ve kamu sağlığının korunmasının öncelikli olduğu, güvenli olmayan ürünlerin ülkeye girişinin engellenmesi için yapılan düzenlemenin bu hedef doğrultusunda atıldığı vurgulandı.
Denetimlerde Öne Çıkan Bulgular
Laboratuvar analizleri kapsamında:
182 ayrı ürün üzerinde çalışmalar yürütüldü.
Analiz sonuçlarına göre bu ürünlerin 148’inin güvenlik kriterini karşılamadığı belirlendi (yaklaşık yüzde 81).
Güvensiz ürünler arasında yoğun olarak ayakkabı, oyuncak ve saraciye ürünleri (çanta, bavul) vardı.
Bu gruplarda yasal sınırların çok üzerinde fitalat, kurşun, kadmiyum ve PAH’lar tespit edildi.
Bu bulgular, e-ticaret ortamında satılan ürünlerin kalite ve güvenlik denetimlerinin yeterince güçlü olmadığını ortaya koyuyor.
Yeni Düzenlemenin İçeriği ve Etkileri
Bakanlık tarafından yayımlanan 2025/11 sayılı genelge kapsamında:
Ayakkabı, oyuncak ve saraciye ürünleri için, posta ya da hızlı kargo taşımacılığı yoluyla ve düşük maliyetli ithalat imkânı sunan basitleştirilmiş gümrük beyannamesi yöntemiyle ülkeye giriş kısıtlandı.
Bu kısıtlama, insan ve kamu sağlığı açısından yüksek risk taşıdığı belirlenen ürün gruplarına odaklanıyor.
Amaç, güvenli olmayan ürünlerin ülke pazarına girmesini önlemek ve tüketici güvenliğini artırmak.
Düzenlemenin piyasa aktörlerine de bir mesaj niteliği taşıdığı; üretimden ithalata kadar tedarik zincirinde kalite kontrolünün önemine dikkat çekildi.
Tüketici ve Piyasaya Yansımaları
Bu düzenlemenin muhtemel yansımaları şunlar olabilir:
E-ticaret üzerinden ayakkabı, oyuncak ve çanta gibi ürünleri satın alan tüketicilerin güvenlik standartlarını sorgulama ihtimali artacaktır.
Satış yapan platformlar ve satıcıların ürünlerinde kullanılan malzemelere ve güvenlik belgelerine daha fazla dikkat etmeleri bekleniyor.
İthalat yapan firmalar için “basitleştirilmiş gümrük” mekanizmasıyla giriş yolu daralmış oldu; bu durum maliyet ve lojistik açısından etki yapabilir.
Denetimlerin artması ve düzenlemenin uygulanmasıyla birlikte haksız rekabetin de önüne geçilmesi hedefleniyor; güvensiz ya da özellikleri belirsiz ürünlerin piyasadan çekilmesi olası.
E-ticaret hacmi hızla artarken, denetim ve düzenlemeler de paralel şekilde güçleniyor. Bugün açıklanan veriler, güvenlik açısından önemli bir alarm verirken, düzenleyici adımlar da bu alarmı cevaba dönüştürüyor. Ayakkabı, oyuncak ve saraciye ürünlerinde tespit edilen yüksek toksik madde seviyeleri, hem tüketiciler hem de satıcılar açısından yeni sorumluluklar doğuruyor. Bu noktada, ürün güvenliği ile ilgili süreçlerin baştan sona izlenmesi, belgelenmesi ve şeffaf olması büyük önem taşıyor.