Avrupa Birliği'nin hayata geçirdiği Giriş-Çıkış Sistemi (EES), Schengen bölgesine giriş ve çıkış yapan AB vatandaşı olmayan yolcuların biyometrik verilerinin dijital olarak kaydedilmesini öngörüyor. Güvenlik süreçlerini güçlendirmeyi amaçlayan sistem, uygulamanın ilk aşamalarında birçok havalimanında operasyonel sorunları da beraberinde getirdi.
Özellikle yolcu trafiğinin yoğun olduğu dönemlerde pasaport kontrol noktalarında uzun kuyruklar oluşurken, bazı yolcular saatler süren bekleyiş nedeniyle uçuş kapılarına zamanında ulaşamıyor. Havalimanı işletmecileri, mevcut altyapının artan işlem sürelerine tam olarak uyum sağlayamadığını ve yaz sezonundaki yoğunluğun tabloyu daha da zorlaştırabileceğini ifade ediyor.
Havacılık sektöründen sistem için peş peşe uyarılar geldi
Avrupa Uluslararası Havalimanları Konseyi (ACI Europe) Başkanı ve aynı zamanda Frankfurt Havalimanı'nın yöneticisi Stefan Schulte, Prag'da düzenlenen havacılık zirvesinde yaptığı değerlendirmede mevcut durumun sürdürülebilir olmadığını söyledi.
Schulte, özellikle yaz aylarında artan turist hareketliliğiyle birlikte sınır kontrol noktalarında yaşanan yoğunluğun daha da büyümesinden endişe duyduklarını belirtti. Yetkililerin yaşanan sorunları açık şekilde değerlendirmesi gerektiğini ifade eden Schulte, mevcut uygulamada daha esnek karar mekanizmalarına ihtiyaç bulunduğunu savundu.
Sektör temsilcilerine göre bürokratik süreçlerin uzaması yalnızca yolcuları değil, havayolu şirketlerinin operasyonlarını da doğrudan etkiliyor.
Pasaport kuyrukları nedeniyle yolcular uçuşlarını kaçırdı
Son aylarda Avrupa'nın farklı havalimanlarında benzer olaylar yaşandı. Geçtiğimiz ay Atina-Londra seferini gerçekleştiren bir Ryanair uçağı, pasaport kontrolünde oluşan yoğunluk nedeniyle terminale zamanında ulaşamayan çok sayıda yolcuyu geride bırakarak kalkış yaptı.
Benzer şekilde İtalya'daki Milan Bergamo ve Linate havalimanlarında Manchester uçuşuna yetişemeyen yolcuların da aynı nedenle mağdur olduğu bildirildi.
Artan yoğunluk üzerine düşük maliyetli havayolu şirketlerinden Wizz Air, yolcularına uçuş saatinden en az üç saat önce havalimanında olmaları tavsiyesinde bulundu. Havayolu şirketleri, güvenlik ve sınır kontrol süreçlerinin eskisine göre daha uzun sürdüğüne dikkat çekiyor.
Sonbahar için yeni kriz uyarısı yapıldı
Stefan Schulte, sınır görevlilerine olağanüstü yoğunluk yaşanan dönemlerde EES uygulamasını geçici olarak askıya alabilecek daha geniş yetkiler verilmesini önerdi. Avrupa Komisyonu'nun belirli istisnai durumlarda sistemi geçici olarak durdurmaya izin verdiğini ancak bu kararın doğrudan havalimanları tarafından alınamadığını hatırlattı.
Havacılık sektörüne göre mevcut uygulamada herhangi bir değişiklik yapılmaması halinde yaz sezonunun ardından da yoğunluk devam edebilir. Schulte, özellikle sonbahar döneminde operasyonel baskının daha da artabileceği uyarısında bulunurken, yaşanan aksaklıkların Avrupa'nın turizm ve ulaşım imajını olumsuz etkileyebileceğini dile getirdi.
Ülkeler çözüm arıyor
Yaşanan sorunlar turizm gelirlerine bağımlı ülkeleri de harekete geçirdi. Yunanistan Turizm Bakanı Olga Kefalogianni, İngiliz turistlerin yaz sezonunda ülkeye giriş ve çıkışlarında biyometrik kontroller konusunda kolaylaştırıcı uygulamalar hedeflediklerini açıkladı.
Portekiz ve İtalya'da da benzer düzenlemelerin gündeme gelebileceği iddia edilse de Avrupa Komisyonu, üye ülkeler için kuralların genel çerçevesinde bir değişiklik planlanmadığını duyurdu. Böylece EES uygulamasının temel esaslarının korunacağı mesajı verildi.