Bazı satıcılar, Ticaret Bakanlığı’nın fiyat etiketi ve ilan düzenlemelerinden kaçınmak için alışılmadık bir yöntem geliştirdi. İlanda görünen fiyat ile alıcıya gönderilen mesaj yoluyla belirtilen fiyat arasında farklılık yapılması, hem tüketiciyi yanıltma hem de yasal düzenlemeleri atlatma amacı taşıyor.
Uygulamanın İşleyişi
İlanlarda olması gereken veya kayıtlı fiyat olarak yüksek bir rakam paylaşan satıcılar, ilgilenen alıcılarla mesajlaşmaya geçtiğinde gerçek satış fiyatını özel iletişim kanallarından (SMS, WhatsApp, uygulama içi mesaj vb.) bildiriyor. Böylece ilan kayıtlarında görünen fiyatla fiili satış fiyatı örtüşmüyor.
Neden Yapılıyor?
Satıcıların bu yöntemi tercih etmesinin altında yatan iki ana neden var:
-
İlanda düşük fiyat gösterme zorunluluğu veya yanlış beyan nedeniyle uygulanabilecek idari para cezalarından kaçınmak,
-
Kampanya ve indirim kurallarını resmi kayıtlarda göstermeyerek denetimden sıyrılmak.
Tüketici ve Piyasa Etkileri
Uzmanlar, bu uygulamanın tüketiciyi yanıltıcı olduğunu ve rekabeti bozduğunu belirtiyor. İlanda görünen fiyat üzerinden karşılaştırma yapan tüketici, gerçekte farklı bir ücretle karşılaşınca aldatılmış hissedebiliyor; iade ve cayma süreçleri karmaşıklaşıyor. Ayrıca kayıt dışı fiyat uygulamaları vergisel ve ticari denetimlerin etkinliğini azaltıyor.
Hukuki Boyut ve Olası Yaptırımlar
Mevzuata göre, tüketiciyi yanıltıcı ilan ve reklamlar idari yaptırım gerekçesi olabiliyor. İlanda belirtilen fiyat ile satılan fiyat arasında kasıtlı farklılık tespiti halinde ilgili işletmeye idari para cezası, faaliyet kısıtlaması veya diğer yaptırımlar uygulanabilir. Denetleyici kurumlar, elektronik ticaret ve reklam mevzuatı çerçevesinde bu tür uygulamalara yönelik incelemeleri artırabileceği uyarısında bulunuyor.
Uzman Uyarısı
Tüketici hakları savunucuları ve sektörden uzmanlar, alıcıları ilan ile satılan fiyat arasındaki çelişkilere karşı dikkatli olmaya çağırıyor. Uygulamada şüphe oluşması halinde ödeme yapmadan önce satıcının açıklamasını yazılı talep etmenin, gerekiyorsa işlem kayıtlarını saklamanın ve tüketici şikâyet mekanizmalarını kullanmanın önemine işaret ediliyor.