Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, ağustos ayına ilişkin tarımsal ürün ve girdi fiyatlarını değerlendiren kapsamlı raporunu kamuoyuyla paylaştı. Rapor, üretici-tüketici fiyatları arasındaki derin uçurumu ve çiftçinin artan maliyet yükünü net bir şekilde ortaya koydu. Açıklamaya göre, üreticide kilogramı 11 liradan satılan havuç, market raflarında ortalama 47,88 liradan alıcı buldu. Böylece, havuç yüzde 335,3’lük farkla fiyat uçurumunun zirvesine yerleşti.
Market raflarında artış ağırlığı
Ağustos ayında market raflarındaki 37 temel tarım ürününün 30’unda fiyat artışı görüldü. Tüketici en yüksek artışı yüzde 56 ile yeşil fasulyede yaşarken, fiyatı en fazla gerileyen ürün ise yüzde 9 ile kuru soğan oldu. Böylece vatandaşın mutfak sepeti ağustos ayında daha da ağırlaştı.
Üretici tarafında dalgalı seyir
Üretici fiyatları incelendiğinde 29 ürünün 19’unda artış kaydedildi. Sezon sonuna bağlı arz azalması yaşayan yeşil fasulye, üreticide yüzde 152,9 ile rekor seviyede arttı. Buna karşın, limon üreticide yüzde 44,6 gerileyerek fiyatı en fazla düşen ürün oldu.
Çiftçinin maliyet yükü büyüyor
Raporun bir diğer dikkat çekici bölümünü çiftçinin girdi maliyetleri oluşturdu. Son bir yılda üre gübresinde yüzde 85,3, DAP gübresinde yüzde 56,9 oranında artış yaşandı. Hayvancılık tarafında süt yemi yüzde 31,8, besi yemi ise yüzde 34,5 zamlandı. Mazotta ise aylık bazda yüzde 2,7’lik bir gerileme görülse de yıllık artış yüzde 21,8’i buldu.
Fiyat dalgalanmalarının nedeni
Şemsi Bayraktar, fiyatlardaki dalgalanmaların temel sebebinin arz ve talep dengesi olduğunu belirtti. Bayraktar, “Soğan, patates ve maydanoz gibi ürünlerdeki düşüşler üretim fazlasından kaynaklanırken, yeşil fasulye, patlıcan ve kabak gibi ürünlerde sezon sonu arz azalması fiyatları yükseltti” ifadelerini kullandı.
Uçurum derinleşiyor
TZOB’un ağustos raporu, tüketiciye yansıyan fahiş fiyat farklarını ve üreticinin artan maliyet yükünü bir kez daha gündeme taşıdı. Veriler, hem tarımsal üretimde sürdürülebilirliğin hem de tüketicinin alım gücünün giderek daha fazla baskı altında kaldığını ortaya koydu.