Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürü Erdoğan Öz, ruhsal bozuklukların önemli bir bölümünün 14 yaşından önce başladığına dikkat çekerek, erken tespitin koruyucu sağlık hizmetleri açısından kritik olduğunu söyledi. Bu nedenle geliştirilen okullarda ruh sağlığı taraması modeli, yalnızca belirli öğrencileri değil, hedef sınıf seviyelerindeki tüm öğrencileri kapsayacak şekilde planlandı. Böylece herhangi bir öğrencinin etiketlenmesinin veya damgalanmasının önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Dijital altyapının tamamlanmasının ardından Milli Eğitim Bakanlığı ile ortak yürütülecek uygulama kapsamında 4, 7, 9 ve 11. sınıflarda öğrenci, veli ve öğretmenler ayrı değerlendirme formlarını dolduracak. Anketlerde yalnızca öğrencilerin psikolojik durumu değil, okul ve aile ortamına ilişkin gözlemler de dikkate alınacak.
Taramalarda hangi risk alanları değerlendirilecek
Yeni sistemde öğrencilerin yalnızca ruhsal belirtileri değil, davranışsal risk faktörleri de ayrıntılı şekilde incelenecek. Hazırlanan değerlendirme formlarında genel ruh sağlığı, öfke kontrolü, dürtüsel davranışlar, madde kullanımı, davranışsal bağımlılıklar, akran zorbalığı, kendine zarar verme eğilimi ile sözel, fiziksel ve davranışsal istismar riski gibi birçok başlık yer alacak.
Bu kapsamlı değerlendirme sayesinde yalnızca mevcut sorunların tespit edilmesi değil, ilerleyen dönemde ortaya çıkabilecek risklerin de erken aşamada belirlenmesi hedefleniyor. Bakanlık, okul rehberlik servisleri ile sağlık kuruluşları arasında koordineli bir takip sistemi oluşturmayı planlıyor.
Risk durumuna göre üç aşamalı destek modeli uygulanacak
Tarama sonuçlarının ardından öğrenciler üç farklı risk grubunda değerlendirilecek. Düşük risk grubundaki öğrenciler okul rehberlik servisleri tarafından takip edilerek rehber öğretmenlerle görüşmelere yönlendirilecek.
Orta risk grubunda bulunan öğrenciler için Milli Eğitim Bakanlığı'nın müdahale programları devreye alınacak. Gerekli görülen durumlarda öğrenciler Sağlıklı Hayat Merkezleri veya aile hekimlerine yönlendirilerek yeniden değerlendirmeden geçirilecek.
Yüksek risk grubunda yer alan öğrenciler ise doğrudan Sağlık Bakanlığı ve Milli Eğitim Bakanlığı koordinasyonunda çocuk ve ergen psikiyatrisi hizmetlerine yönlendirilecek. Randevu sistemi merkezi olarak oluşturulacak, ailelere 24 saat içinde bilgi verilecek. İhtiyaç duyulması halinde süreç Çocuk Koruma Kanunu kapsamında da takip edilecek.