Endeksa’nın son analizine göre Türkiye genelinde arsa ve tarla piyasasında belirgin bir yavaşlama yaşandı. Yalnızca 11 ilde reel artış görülürken, Tokat dâhil 70 ilde fiyatlar enflasyon karşısında değer kaybetti. Bartın ise TL bazında düşüş yaşayan tek il oldu.
Arsa ve Tarla Piyasasında Sert Fren: Fiyat Artışları Enflasyonu Yakalayamadı
Türkiye genelinde arsa ve tarla piyasası son bir yılda adeta frene bastı. Düşük faiz döneminin sona ermesi, yatırımcı ilgisinin azalması ve ekonomik dengelerdeki değişim, toprak yatırımlarında önceki yıllarda görülen yüksek artışları durdurdu. Endeksa’nın güncel analizine göre, ülkenin büyük bölümünde arsa ve tarla fiyatları nominal olarak artsa da bu artış enflasyonun oldukça altında kaldı.
Türkiye’de yıllık enflasyonun %30’un üzerinde seyrettiği düşünüldüğünde, toprak yatırımının birçok ilde reel anlamda değer kaybettirdiği ortaya çıktı.
Tokat da Reel Değer Kaybeden 70 İl Arasında
Endeksa verilerine göre 81 il arasında yalnızca 11 il reel kazanç sağlarken, Tokat’ın da içinde bulunduğu 70 ilde fiyatlar enflasyonun gerisinde kaldı.
Bu durum, Tokat’ta arsa ve tarla yatırımının son bir yılda beklenen getiriyi sunamadığını gösteriyor. Özellikle son yıllarda tarım ve yerleşim alanlarına yönelik talebin arttığı Tokat’ta bu tablonun ortaya çıkması, yatırımcının yüzünü pek güldürmedi.
Arsalarda Reel Düşüş: %10
Konut imarlı arsalar, Türkiye genelinde yıllık bazda %19,94 artış gösterdi. Ancak aynı dönemde enflasyonun %30’u aşması, bu artışı reel olarak negatife çevirdi.
Buna göre:
Arsalarda reel kayıp: %10
Nominal artış olsa bile satın alma gücü dikkate alındığında yatırımcılar zarar etmiş sayılıyor.
Tarlalarda Reel Düşüş Daha Fazla: %12
Tarla niteliğindeki arazilerde yıllık artış ise %17,28 seviyesinde kaldı. Arsa piyasasına göre daha düşük bir nominal artış olması nedeniyle reel kayıp daha belirgin hale geldi.
Tarlalarda reel kayıp: %12
Tarım alanlarına yapılan yatırımların gelir beklentisini karşılamadığı ortaya çıkarken, özellikle kırsal bölgelerde fiyatların baskılandığı görülüyor.
Sadece 11 İl Reel Kazanç Sağladı
81 il arasında sadece 11 il, yıllık enflasyonu aşarak yatırımcısına reel kazanç sundu. Bu şehirlerin başını Diyarbakır çekti. Diyarbakır’da fiyatlar yıllık %66,1 artarak Türkiye’nin en güçlü yükselişini gösterdi.
Diyarbakır’ın ardından gelen iller ise şöyle sıralandı:
Şırnak: %64
Rize: %55,2
Ağrı: %51,6
Bitlis: %51,1
Bingöl: %5,6
Eskişehir: %5,7
Kilis: %4,1
Bu illerde ekonomik hareketlilik, altyapı yatırımları, yeni projeler ve bölgesel talep artışının fiyatlara doğrudan yansıdığı ifade ediliyor.
Bartın Fiyatı Düşen Tek Şehir Oldu
Endeksa verilerine göre, TL bazında fiyatı düşen tek şehir Bartın oldu. Bartın’da arsa ve tarla fiyatları yıllık %5,5 düşüş gösterdi.
Bartın’ı fiyat artışı bakımından en zayıf performansa sahip il olan Artvin takip etti. Artvin’de fiyatlar sadece %1 artış göstererek enflasyona rağmen büyük değer kaybı yaşadı.
Neden Değer Kaybedildi? Uzmanlar 3 Nedene Dikkat Çekiyor
Gayrimenkul uzmanları, arsa ve tarla fiyatlarının reel olarak düşmesinin ardında üç temel sebep olduğuna dikkat çekiyor:
1. Artan Faizler Yatırımcının Geri Çekilmesine Yol Açtı
Düşük faiz dönemlerinde hızla yükselen arsa fiyatları, faizlerin artmasıyla birlikte talep kaybetmeye başladı. Bu durum fiyatların baskılanmasına neden oldu.
2. Enflasyonun Rekor Seviyelerde Seyretmesi
Nominal artışlar kağıt üzerinde yüksek görünse de enflasyonun çok üzerinde olmaması reel değeri azaltıyor.
3. Ekonomik Belirsizlikler
Ev, işyeri ve tarla yatırımlarında güven problemi oluşması, yatırımcıların nakitte kalmayı tercih etmesine yol açtı. Bu da fiyatların hız kaybetmesine neden oldu.
Tokat’ta Yatırımcı Ne Yapmalı?
Uzmanlara göre Tokat’ta yatırım yapmak isteyenlerin şu noktalara dikkat etmesi gerekiyor:
Talep gören bölgeler ve imar planları takip edilmeli.
Tarım arazilerinde verimlilik ve sulama olanakları göz önünde bulundurulmalı.
Arsa yatırımı yapılacaksa uzun vadeli planlama yapılmalı.
Fiyatların reel olarak düştüğü dönemde doğru bölge seçimi avantaj sağlayabilir.
Tokat Piyasası Yavaşladı, Reel Getiri Sağlamadı
Tokat’ta arsa ve tarla fiyatları nominal olarak yükselse de enflasyon karşısında değer kaybederek yatırımcısına kayıp yazdı. 70 ilin aynı tabloyu yaşaması, Türkiye genelinde arsa ve tarla piyasasında genel bir durgunluğu işaret ediyor.