Geleneksel Hasat Yöntemleri Devam Ediyor
Mayıs-haziran döneminde ikinci ürün olarak ekilen susam, eylül-ekim aylarında geleneksel yöntemlerle biçiliyor. Çiftçiler aileleri ve komşularıyla birlikte tarlalarda orakla çalışıyor, demetledikleri susamları yaklaşık iki hafta boyunca güneş altında kurutuyor. Ardından dövme işlemiyle kabuklarından ayrılan susam, değirmenlerde işlenerek tahine dönüşüyor.
Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından 2023 yılında coğrafi işaret tescili alan Dergul (Kumçatı) tahini, hem Şırnak’ta hem de Türkiye genelinde büyük ilgi görüyor. Bu artan talep, çiftçilerin susam üretimine daha fazla yönelmesini sağladı.
Şırnak Tarım ve Orman İl Müdürü Oktay Sezgin, hasada katılarak üreticilerle birlikte susam biçti. Sezgin, bu yılki beklentiyi şöyle özetledi:
“2024 yılında bölgede 2 bin 500 dekar alanda 175 ton susam elde etmiştik. Bu yıl ekili alanımızı 5 bin dekara çıkardık. 2025 üretim sezonunda 300 tonun üzerinde rekolte bekliyoruz.”
Tahin üretiminin özellikle kırsalda yaşayan kadınlara ekonomik kazanç sağladığını vurgulayan Sezgin, coğrafi işaretli ürünün ticari değerinin yüksek olduğunu belirtti: “Dergul tahini, kadınlarımızın ve köylülerimizin ekonomisine doğrudan katkı sunuyor. Susam tarladan tahine uzanan yolculuğuyla hane halkına katma değer getiriyor.”
Çiftçi Selahattin Demir, susam hasadının imece usulüyle eğlenceli bir ortamda yapıldığını anlattı:
“Hasadımız adeta şenlik havasında geçiyor. Akrabalarımız ve komşularımızla birlikte şarkılar söyleyerek, piknik havasında çalışıyoruz. Biçerdöver kullanılmıyor, tüm işlemler orakla ve el emeğiyle yapılıyor. Kurutma, dövme, kavurma ve öğütme işlemleri sırayla devam ediyor.”
Şırnak Dergul Tahini Markalaşıyor
Kumçatı ve çevre köylerde, Gabar ve Cudi Dağı eteklerindeki arazilerde yetiştirilen susam, taş değirmenlerde öğütülerek tahine dönüştürülüyor. Artan tüketim ve coğrafi işaret sayesinde Şırnak Dergul tahini hem yerel pazarda hem de Türkiye genelinde markalaşma yolunda ilerliyor.