Toplumu toplum yapan en önemli özelliklerden birisi birlikte düşünme, birlikte sevinme, birlikte üzülme ve birlikte kaygılanmadır. İşte bu bakışla hareketle en önemli toplumsal dayanışmalarımızdan sayılabilecek cenazelerimizin defin ve taziyelerimizdeki duyarlılığımızdır. Bu konuda toplumumuzun her kesimindeki hassasiyete sevinerek şahit oluyoruz. Bu, güzel bir toplumsal adet ve uygulama olarak toplumun var olma kriterleri içinde yer alsa da taziye süresi içerisinde uygulanan ve bugün hayat şartlarıyla adeta yıkıma dönüşen bazı uygulamalar da ne yazık ki baş göstermiştir.
Şöyle ki; dinî vecibelerimizin içerisinde ve Peygamber Efendimizin sünnetinde yer almayan taziye evinde taziye sahipleri tarafından verilen yemek ve mevlit okuma geleneği, bugün adeta bir yıkım hâline gelmiştir. Cenaze sahiplerinin en buhranlı günlerinde acılarıyla ilgilenmeleri gerekirken yemek ve mevlit işini düşünmek zorunda kaldıklarına şahit oluyoruz. Oysa cenaze evinde, taziye süresince üç gün boyunca evde yemek pişirilmediği ve tüm ihtiyaçların komşular tarafından ortaklaşa karşılandığı öteden beri gelen bir geleneğimizdir. Ne olduysa son zamanlarda bu gelenek yerini cenaze sahiplerinin cenazeye gelenlere ve komşulara yemek verdiği bir ziyafete dönüştü. Bu uygulamanın örfî veya dinî açıdan elbette kabul edilebilir bir yanı bulunmamaktadır.
Cenaze sahiplerinin dertleriyle hemhâl olup acılarıyla baş başa kalacakları yerde gelen gidenin yemeği, çayı, ikramı ile ilgilenmek zorunda kalmaları işin tabiatına da aykırıdır. Kaldı ki bugünün ekonomik şartlarında yüzlerce insana yemek vermek ve bunu günlerce sürdürmek, ardından düğüne benzer bir organizasyonla mevlit yemeğiyle sonlandırmak elbette ekonomik olarak yıkım ve zulümdür. Bu ekonomik güce sahip olmayanların borçlanarak, hatta kredi çekerek bu geleneği sürdürmeye çalıştıklarına da şahit olunmaktadır. Bu tamamen yanlış ve sakat bir uygulamadır. Tarihimizde ve dinimizin gereklilikleri içinde de böyle bir uygulama bulunmamaktadır.
Bu konuyla ilgili girişimler olsa da şimdiye kadar yeterli başarı sağlandığı söylenemez. Camilerimizde zaman zaman yapılan vaazlarda bu konu incelikle anlatılarak yanlış olduğu belirtilmiş ve yapılması gerekenler ifade edilmiştir. Vaazlarda özetle; “Bu işten Allah rızası için vazgeçin. Buradaki yapılan iş ve işlemlerin dinî bir değeri yoktur. Böyle bir kültürümüz öteden beri bulunmamaktadır. Yemek yemeye gelen komşuların da bu ikrama ihtiyaçlarının olmadığı açıktır. Buraya harcanan paranın fakir fukaraya doğrudan verilmesi daha uygun ve efdaldir. Özellikle ihtiyaç sahiplerine yakacak yardımı yapmak, bekârların evlenmesine katkı sağlamak daha doğru olandır. Mahalle olarak gerekli tedbirleri alıp bu gereksiz ve fuzulî uygulamanın yerine, eskiden olduğu gibi cenaze sahiplerine komşular tarafından yemek verilmesi sağlanmalıdır.” denilmektedir.
Şimdi bizlere düşen taziye sahiplerinin komşuları olarak taziye boyunca yemek ikram ederek komşuluğumuzu göstermektir. Cenaze sahiplerine düşen ise taziyede yemek vermek, mevlit organize etmek yerine fakir fukaraya yardım ederek daha faydalı bir iş yapmak ve sevaba nail olmaktır. Mümkünse vasiyet ederek bizden sonrakilerin işini kolaylaştırıp cenaze sahiplerinin yemek verme ve mevlit okutma işinden vazgeçilmesini sağlamaktır.