Tokat'ın merkezinde yer alan ve 16. yüzyıldan günümüze ulaşan Ali Paşa Camisi, Osmanlı mimarisinin zarif örneklerinden biri olarak kentin siluetini süslüyor. Erzurum Beylerbeyi Ali Paşa'nın vasiyeti üzerine inşasına başlanan ancak maddi imkansızlıklar nedeniyle planlanandan farklı bir görünüme bürünen bu tarihi yapı, hüzünlü hikayesiyle ziyaretçilerini karşılıyor. Peki, Tokat'ın tek orijinal ahşap şadırvanına ev sahipliği yapan Ali Paşa Camisi'ne ulaşım nasıl sağlanıyor? İşte tarihi eserin detayları ve yol tarifi...
ALİ PAŞA CAMİSİ'NE NASIL GİDİLİR?
Tokat'ta bulunan Ali Paşa Camisi'ni yerinde görmek isteyenler için ulaşım oldukça kolay. Şehrin merkezinde yer alan camiye yürüyerek gidilebiliyor. Ayrıca şehrin farklı noktalarından kalkan şehir içi halk otobüsleri ve minibüslerle merkez duraklarında inerek camiye geçiş yapılabiliyor. Özel aracıyla kente gelen ziyaretçiler ise şehir merkezindeki yönlendirme tabelalarını takip ederek tarihi dokunun bulunduğu alana rahatlıkla varabiliyor.
TOKAT ALİ PAŞA CAMİSİ NASIL YAPILDI?
Enderun'dan yetişen ve II. Bayezid'in torunu Fatma Sultan ile evlenen Ali Paşa, Osmanlı'nın en önemli devlet adamlarından biriydi. Çeşitli saray ağalıklarının ardından Erzurum, Karaman, Bağdat, Sivas ve Anadolu beylerbeyliklerinde görev yapan Paşa, Sivas Defterdarı olan oğlu Mustafa Bey'in vefat etmesi üzerine Tokat'ta bir türbe ve yanına bir cami yapılmasını istedi.
MADDİ ZORLUKLARIN GETİRDİĞİ AHŞAP ŞADIRVAN
Erzurum Beylerbeyi iken 1572 yılında hastalanarak vefat eden Ali Paşa, caminin bitişini göremedi. Caminin tamamlanmasına yakın Paşa'nın hayatını kaybetmesi üzerine ortaya çıkan maddi sorunlar, projenin seyrini değiştirdi. Doğu ve batı tarafındaki duvar kalıntılarından anlaşıldığı üzere, son cemaat yerinin dıştan ikinci bir kademe ile kapatılması planlanırken bu fikirden vazgeçildi. Aynı sebeple avluya, dönemin imkanlarına göre daha mütevazı olan ahşap bir şadırvan eklendi. Bu zorunluluk, Tokat'ın 16. yüzyıldan günümüze orijinal süslemeleriyle ulaşan tek ahşap şadırvanına sahip olmasını sağladı.
MİMARİ DETAYLAR VE KUBBE YAPISI
Caminin mimari yapısı incelendiğinde klasik Osmanlı çizgileri dikkat çekiyor. Kare gövde ve sekizgen bir kasnak üzerine oturan yapı, 11,50 metre çapındaki kubbesiyle öne çıkıyor.
Bu kubbe, ikisi kıble duvarına gömülü olmak üzere sekiz adet ayak ile taşınıyor. Kıble duvarı dışında kalan taşıyıcı ayakların arası birer eyvan gibi düzenlenerek bu alanlar cami harimine kazandırılıyor ve böylece iç mekanda cemaat için daha geniş bir alan yaratılıyor.