Gelir İdaresi Başkanlığı, kurduğu yeni dijital takip ağıyla gayrimenkul sektöründeki kayıp ve kaçakların üzerine kararlılıkla gidiyor. Tokat'taki emlak piyasasını mercek altına alan yetkililer; banka kredileri, değerleme raporları ve çevrimiçi ilan platformlarındaki verileri harmanlayarak tapu dairesinde ödenen tutarlarla kıyaslıyor. İki tutar arasında uyumsuzluk bulunan işlem sahiplerine Maliye tarafından resmi uyarı yazıları ulaştırılmaya başlandı ve söz konusu eksikliklerin giderilmesi için mükelleflere tam 15 gün hak tanındı.
Tokat'ta Yüzde 100 Vergi Ziyaı Tehlikesi
Uygulamaya alınan 7566 sayılı vergi düzenlemesi, Aralık 2025 itibarıyla tapu dairelerindeki usulsüzlüklerin faturasını tarihi seviyelere taşıdı. Önceden eksik harç tutarının yüzde 25'i kadar uygulanan vergi ziyaı cezası, bu kanunla birlikte yüzde 100 oranına fırladı. Tokat'ta 10 milyon TL nakit ödenerek el değiştiren bir konutun resmi belgelerde 4 milyon TL gösterilmesi halinde, devletten saklanan 6 milyon TL'nin hesabı ağır soruluyor. Toplam yüzde 4'lük (alıcı ve satıcı için yüzde ikişer) kesinti üzerinden hesaplandığında, Maliye'nin kasasına girmeyen 240.000 TL'lik harcın üzerine, bir o kadar da (240.000 TL) ceza ekleniyor. İşlem faizleri dışarıda bırakıldığında dahi ortaya çıkan 480.000 TL'lik tablo, tarafları müştereken ve müteselsilen sorumlu tutuyor.
Hissedarlar Arasında Şufa Hakkı Riski
Tokatlı vatandaşların tapuda işlem bedelini sırf harçtan tasarruf etmek için düşürmesi, hukuki olarak mülkün elden gitmesine dahi sebep olabiliyor. Özellikle birden fazla ortağı bulunan hisseli tapularda, payını satan kişinin bedeli düşük bildirmesi, diğer ortaklara "önalım (şufa) hakkı" kapsamında büyük bir koz veriyor. Diğer hissedarlar mahkemeye giderek, tapu senedinde yazan o suni düşük bedeli vezneye yatırıp ilgili payı zahmetsizce satın alabiliyorlar. Öte yandan Maliye'nin 5 yıllık inceleme yetkisi kapsamında, örneğin Şubat 2025'te 1.500.000 TL olarak kayda geçen şüpheli bir satışın hesabı ilerleyen senelerde bile mükelleften sorulabiliyor.
Tokat'ta Değer Artış Kazancı Vergisinden Kaçış Yok
Bu hatalı uygulamanın bir diğer yakıcı sonucu ise evi 5 yıl geçmeden satmak isteyen Tokatlıların karşısına çıkıyor. Gerçek piyasa değeri 8 milyon TL olan bir evi satın alıp resmiyette iki milyon TL olarak onaylatan kişi, iki yıl sonra bu mülkü 10 milyon TL'ye satmaya kalktığında sistemde 8 milyon TL net kâr yapmış konumuna düşüyor. Bu hayali kâr üzerinden ödenmek zorunda kalınan Değer Artış Kazancı Vergisi, başta elde edilen küçük harç tasarrufunu misliyle geri alıyor. Ancak Vergi Usul Kanunu'nun 371. maddesinden yararlanıp pişmanlık dilekçesi verenler, geçmişe dönük 4 yıla kadar olan bu hatalarını, 2026 yılı için belirlenen aylık yüzde 4,5'lik pişmanlık zammıyla birlikte yatırarak cezalardan sıyrılabiliyor.