Tokat'ta Eğitim Alarmı: Her Beş Kişiden Biri Ya Hiç Okula Gitmemiş Ya da Sadece İlkokul Mezunu!
Tokat, 2024 yılı itibariyle eğitimdeki durumu ile dikkat çekici bir tablo ortaya koydu. TÜİK'in yayınladığı Ulusal Eğitim İstatistikleri’ne göre Tokat’ta en fazla ilkokul mezunu bulunurken, okuma yazma bilmeyenlerin sayısı ise 12 bin 521 olarak belirlendi. Ortaya çıkan veriler, şehrin eğitim karnesinin Türkiye ortalamasının altında kaldığını gözler önüne seriyor.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2024 yılına ait Ulusal Eğitim İstatistikleri verilerini kamuoyuyla paylaştı. Verilere göre Tokat’ta 6 yaş ve üzeri 570 bin 721 kişiden 12 bin 521’i okuma yazma bilmiyor. Bu sayı, Tokat’ın eğitimde hâlâ temel sorunlarla mücadele ettiğini ortaya koyuyor.
İlkokul Mezunları Zirvede
TÜİK’in detaylı istatistiklerine göre Tokat’ta en kalabalık eğitim grubunu ilkokul mezunları oluşturuyor. 144 bin 337 kişi yalnızca ilkokul mezunu. Bu duruma paralel olarak, okuma yazma bilen fakat herhangi bir okul bitirmeyen kişi sayısı da 59 bin 960’a ulaşıyor. Yani Tokat’ta her üç kişiden biri ya sadece ilkokul mezunu ya da hiçbir eğitim kurumunu tamamlamamış durumda.
İlköğretim mezunu 45 bin 349, ortaokul veya dengi meslek okulu mezunu 95 bin 664, lise ve dengi meslek okulu mezunu 123 bin 726 kişi bulunuyor. Bu verilere göre, Tokat’ta lise mezunları da önemli bir grubu oluşturmakla birlikte, yükseköğretim düzeyine geçiş oranı oldukça düşük seyrediyor.
Üniversite Mezunları Azınlıkta
Tokat’ta yüksekokul ya da fakülte mezunu sayısı yalnızca 77 bin 106 kişi. Bu sayı, toplam nüfusa oranlandığında yükseköğretim seviyesindeki mezun oranının sınırlı kaldığını gösteriyor. Tokat’ta 8 bin 484 kişi yüksek lisans derecesine sahipken, doktora yapmış kişi sayısı ise sadece bin 570. Ayrıca, 2 bin 4 kişinin eğitim durumu ise bilinmiyor.
Ortalama Eğitim Süresi Türkiye Ortalamasının Altında
Türkiye genelinde 25 yaş ve üzeri nüfusun ortalama eğitim süresi 2024 yılında 9,5 yıl olarak hesaplanırken, Tokat’ta bu süre sadece 8,4 yıl oldu. Cinsiyete göre incelendiğinde Tokat'ta erkeklerin ortalama eğitim süresi 9,4 yıl iken, kadınlarınki yalnızca 7,5 yıl.
Bu veriler Tokat’ta eğitim eşitsizliğinin cinsiyet temelli bir boyutu olduğunu da gözler önüne seriyor. Kadınların erkeklere kıyasla daha az süre eğitim aldığı gerçeği, bölgedeki sosyal kalkınma hedefleri açısından önemli bir sorun olarak değerlendiriliyor.
Tokat Türkiye Ortalamasının Gerisinde
TÜİK’in yayımladığı veriler, Tokat’ın Türkiye genelinde eğitim göstergeleri açısından geri sıralarda yer aldığını ortaya koydu. Ortalama eğitim süresinin en yüksek olduğu iller arasında Ankara (10,8 yıl), İstanbul, Eskişehir, Kocaeli ve İzmir bulunuyor. Tokat ise bu sıralamada alt segmentte yer alıyor. Ortalama eğitim süresinin en düşük olduğu il ise Ağrı (7,5 yıl) olurken, onu Şanlıurfa, Muş, Kastamonu ve Van izledi. Tokat, bu listedeki en düşük değerlerin hemen üzerinde bulunarak, eğitime erişimde ciddi bir eşitsizlikle karşı karşıya olduğunu gösteriyor.
Eğitimde Toplumsal Cinsiyet Uçurumu
Tokat’taki bir diğer dikkat çekici unsur ise kadın ve erkekler arasındaki eğitim süresi farkı. Erkekler kadınlara kıyasla ortalama olarak neredeyse iki yıl daha fazla eğitim alıyor. Kadınların 7,5 yıllık eğitim süresi, sadece zorunlu eğitimi kapsarken, çoğunluğun lise ve üstü eğitime devam edemediği görülüyor. Bu durum, kadınların iş gücüne katılımında ve toplumsal hayatta daha az yer almalarının nedenlerinden biri olarak değerlendiriliyor.