Tokat’tan İzmir’e başlatılan karşılıklı uçak seferleri vatandaşta heyecan oluşturdu. İstanbul’un ardından İzmir hattının da açılmasıyla birlikte ulaşım seçenekleri genişledi. Ancak sektör kaynaklarından gelen bilgiler, bu sevinci gölgeledi.
Küresel kriz havacılığı vurdu
Orta Doğu’da yaklaşık bir aydır devam eden ABD, İsrail ve İran arasındaki savaş, sadece bölgeyi değil küresel piyasaları da etkiledi. Özellikle Hürmüz Boğazı’nda yaşanan tıkanıklık, enerji sevkiyatını zorlaştırdı. Bu durum jet yakıtı fiyatlarını adeta sıçrattı.
Son verilere göre jet yakıtı fiyatı bir ay içinde yüzde 95 artarak varil başına yaklaşık 195 dolara ulaştı. Bu artış, havayolu şirketlerinin en büyük gider kalemlerinden biri olan yakıt maliyetini ciddi şekilde yukarı çekti.
Petrol piyasasında dengeler bozuldu
Bölgedeki gerilim petrol arzını da etkiledi. Brent petrol fiyatı 100 doların üzerine çıkarken, rafine ürünlerde maliyet baskısı daha da hissedilir hale geldi. Hürmüz Boğazı’ndaki belirsizlik, deniz taşımacılığını zorlaştırırken alternatif rotalara yönelim başladı.
Gemilerin Ümit Burnu üzerinden ilerlemek zorunda kalması, teslimat sürelerini uzattı. Aynı zamanda sigorta ve taşıma maliyetleri de arttı. Bu gelişmeler, zaten sınırlı olan enerji arzını daha da daralttı.
Avrupa ve Asya piyasaları da etkileniyor
Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği verilerine göre Avrupa’nın jet yakıtı ihtiyacının önemli bir kısmı Basra Körfezi’nden karşılanıyor. Ancak mevcut şartlarda stokların yalnızca kısa süreli ihtiyacı karşılayabilecek seviyede olduğu belirtiliyor.
Çin ve Hindistan gibi büyük pazarlar da benzer sorunlarla karşı karşıya. Hürmüz Boğazı’ndaki aksaklıklar, bu ülkelerin de enerji tedarikinde sıkıntı yaşamasına neden oluyor.
Bilet fiyatlarında artış kaçınılmaz görünüyor
Uzmanlara göre artan yakıt maliyetlerinin havayolu şirketleri tarafından uzun süre karşılanması mümkün değil. Nitekim bazı sektör temsilcileri, sadece mevcut maliyet artışını dengelemek için bile bilet fiyatlarına en az yüzde 20 zam yapılması gerektiğini ifade ediyor.
Bu durumun devam etmesi halinde bilet fiyatlarında çok daha yüksek artışlar görülebileceği konuşuluyor. Hatta bazı değerlendirmelerde fiyatların iki katına kadar çıkabileceği belirtiliyor.
Tokatlı yolcuyu doğrudan etkileyecek
Tokat-İzmir hattında yeni başlayan uçuşlar, özellikle yaz sezonu için büyük kolaylık sağlamıştı. Ancak bu maliyet artışı, doğrudan yolcuya yansıyacak gibi duruyor.
Önümüzdeki günlerde bilet fiyatlarında artış görülmesi sürpriz olmayacak. Tokatlılar için yeni açılan bu hat avantaj sağlamıştı ama şimdi aynı hat daha pahalı hale gelebilir.