KARADENİZ’İN KIŞ SOFRASININ TAÇLI LEZZETİ: KAZ TİRİDİ
Samsun’da havaların soğumasıyla birlikte bölgenin en önemli gastronomi değerlerinden biri olan kaz tiridine ilgi yeniden zirveye çıktı. Türk Patent ve Marka Kurumunca "Samsun Kaz Tiridi" adıyla tescillenmiş bu özel yemek, sadece bir lezzet değil, yüzyıllardır yaşatılan bir kültürün de temsilcisi. Özellikle Havza, Ladik, Kavak, Asarcık ve Vezirköprü ilçelerinde kış sofralarının merkezinde yer alan kaz tiridi, uzun kış gecelerinde sohbetlerin vazgeçilmez eşlikçisi olmuş durumda.
Tokat başta olmak üzere İç Anadolu ve Karadeniz arasında seyahat eden vatandaşların önemli bir gastronomi durağına dönüşen Kavak ilçesi, bu yıl da yoğun ilgi görüyor. Yöre halkının yetiştirdiği kazlarla hazırlanan tiridin ünü sınırları aşarken, Tokatlı vatandaşlar da kış aylarında bu otantik lezzeti tatmak için bölgeye adeta akın ediyor.
Eskiden yalnızca evlerde yapılan kaz tiridi sohbetleri, artık restoranların öne çıkmasıyla profesyonel mutfaklara taşındı. Kavak Belediye işletmesi olan "Tirit Evi", bu kültürü yaşatan en önemli adreslerden biri. Yoğun talep nedeniyle kaz tiridi yemek isteyenlerin önceden rezervasyon yaptırması gerekiyor.
Kaz tiridinin yapım süreci, yöre insanının emeğini ve sabrını gözler önüne seriyor. Kazlar özenle yolunup temizleniyor, ardından uzun süre pişirilerek yağını tamamen salması sağlanıyor. Elde edilen kaz yağı ve suyu, tiridin en önemli tat bileşeni olan bulgur pilavına ekleniyor. Yemeğin karakteristik aroması işte bu noktada ortaya çıkıyor.
Kadınlar tarafından incecik açılan yufkalar, kazın yağında gezdirilerek hafifçe tatlandırılıyor. Son aşamada geniş bir tepside hazırlanan bulgur pilavının üzerine yerleştirilen kaz etleri, yağlı yufkalar eşliğinde sofraya geliyor. Bu geleneksel lezzet elle yeniliyor, bu da tiridin kültürel kimliğini koruyan önemli bir unsur olarak öne çıkıyor.
Kavak Belediye Başkanı Şerif Ün, gazetemize yaptığı açıklamada kaz tiridine olan ilginin her geçen yıl arttığını söyledi. Ün, “Kaz tiridi ilçemizin en kıymetli yöresel lezzetidir. Kasım, aralık, ocak, şubat ve mart ayları, tiridin altın dönemidir. Kaz denildiğinde akla Kavak gelir. Kavak denildiğinde ise kaz ve olimpiyat şampiyonumuz Yaşar Doğu hatırlanır.” diyerek tiridin ilçedeki kültürel sembol konumuna dikkat çekti.
Başkan Ün, kaz tiridi için yalnızca Samsun’dan değil, Amasya, Çorum, Tokat ve Ordu güzergâhından geçen vatandaşların özellikle Kavak’ta mola verdiğini belirtti. Ün, “Tokatlı hemşehrilerimiz bu lezzeti yıllardır yakından takip ediyor. Yol güzergâhındaki vatandaşlarımız mutlaka uğrayıp kaz tiridini tatmadan devam etmiyor. Memnuniyetlerin bize dönüşü oldukça fazla.” sözleriyle Tiridin bölgesel çekim gücünü vurguladı.
Yemeğin yanında kırmızı pancar (kocabaş) ve şeker pancarı dal turşusu ikram edilmesi ise sofrayı yalnızca lezzet değil, şifa durağı hâline getiriyor. Kavak Tirit Evi, belediye tarafından işletildiği için fiyatlar bölgedeki diğer restoranlara göre daha uygun seyrediyor ve bu durum tercih edilirliği artırıyor.
Tokat'ın yöresel mutfağıyla tanınan bir bölge olması ve Samsun’a olan yakınlığı, kaz tiridinin Tokatlılar için büyük bir cazibe oluşturmasını sağlıyor. Tokat’a özgü Tokat kebabı, tirit, çemen, Erbaa bağ yaprağı ve Niksar cevizi gibi tanınmış lezzetlere alışkın olan Tokatlıların, kış aylarında Kavak’ın tiridine özel ilgi göstermesi, gastronomi turizminin bölgedeki canlılığını artırıyor.
Bu eşsiz yemeği tatmak isteyenlerin kış aylarını kaçırmaması gerekiyor. Çünkü kaz tiridi sezonsal bir lezzet; yazın bulunmuyor.
Tokatlıların lezzet durağı hâline gelen Samsun’un Kavak ilçesi, bu sezon da kaz tiridiyle adından söz ettiriyor. Hem tarihî bir kültürün yaşatılması hem de gastronomi turizminin gelişimi açısından büyük önem taşıyan bu lezzet, kış aylarının en sıcak sofralarını kurmayı sürdürüyor.