12 Haziran 1908 gecesi, şiddetli sağanak yağışlar Behzat Deresi’nin taşmasına sebep oldu. Dar bir vadide yer alan Tokat, ani su baskınıyla sarsıldı. Sular yer yer 3,5 metreye kadar yükseldi. Kışlalar uykuda yakalandığı için yüzlerce asker ve şehir halkından çok sayıda kişi hayatını kaybetti.
Hasar ve Kaybolan Yapılar
Sel, 6 cami, 6 han ve otel, 4 mektep, 2 medrese ve 2 hamam dahil olmak üzere toplam 469 binayı tamamen veya kısmen harap etti. Tokat Hükümet Konağı, Telgrafhane, hastane, kadın ve erkek hapishanesi gibi kamu binaları da ağır hasar aldı. Su yolları ve köprüler kullanılamaz hale gelirken, nüfus idaresi mahzenindeki evraklar yok oldu.
Kahraman Telgraf Başmemuru
Tokat telgraf başmemuru Şevket Efendi, yıkılan Telgrafhane’den Sivas’a haber göndermeyi başardı. Bina sallanırken kendisini sel sularına bırakan Efendi, güçlükle kıyıya ulaşarak felaketi zamanında yetkililere bildirdi.
Can Kaybı ve Tarihsel Kayıtlar
İlk tespitlerde 225 kişi boğularak hayatını kaybetti. Ancak tarihçiler Halis Cinlioğlu ve Ferit Acunsal, ölü sayısını 500–520 olarak kaydetti. New York Times, 19 Temmuz 1908 tarihli sayısında felaketi “2 bin ölü” olarak haber yaptı. Tokat halkı bu seli “Büyük Sel” olarak hafızasında canlı tutuyor.
Sonraki Yıllarda Sel ve Çözüm
1949 yılında Tokat’ta bir başka büyük sel felaketi yaşandı. 446 ev ve 122 dükkân kısmen hasara uğradı, 41 ev ve 5 dükkân tahliye edildi. Ölü ve kayıp sayısı 22 olarak kaydedildi. 1955’te Tokat’a gelen mühendis Kemal Aşk, derelerde ıslah çalışmaları, barajlar ve teraslandırmalar yaparak şehrin sel riskini büyük ölçüde ortadan kaldırdı. Tokat, onun çabaları sayesinde sel baskınlarından korunarak “Tokat’ı selden kurtaran adam” unvanını verdi.