Ramazan Bayramı'na sayılı günler kala Tokat'ta bayram alışverişi telaşı başladı. Vatandaşlar, çarşı ve pazarda hareketlilik oluştururken, esnaf bayram yoğunluğunu değerlendirirken fiyatların bütçelere göre şekillendiği gözlemlendi. Bayram tatlısından ikramlık kuruyemiş ve şekerlere, kuaförden ayakkabıya, giyimden sokak satışına kadar birçok ürün grubunda fiyatlar ve esnafın yorumuyla Tokat'ta bayram alışverişinin nabzı tutuldu.
Bayramların vazgeçilmezi olan tatlılarda sipariş hareketliliği başlamış durumda. Özellikle baklava ve şerbetli tatlılara olan ilgi her yıl olduğu gibi bu yıl da yoğun. Mehtap Pastaneleri sahibi Zeki Südüpak, bayram öncesi işlerin hızlandığını belirterek, “Siparişlerimiz başladı, işlerimiz yoğun. Fiyatlarımızı mümkün olduğunca uygun tutmaya çalışıyoruz. Baklavanın kilosu 400 TL, lokma ve tulumba 200 TL. Vatandaş genelde tepsi olarak da alım yapıyor. 2, 3 ve 4 kiloluk tepsilerimiz mevcut.” ifadelerini kullandı.
Bayram öncesi kişisel bakımına önem veren vatandaşlar, kuaförlerin yolunu tutarken sektörde yoğunluk zirveye ulaştı. Tokat’ta birçok kuaförde randevu listeleri günler öncesinden dolmuş durumda. Kuaför Korkut Korkmaz, “Bayram yoğunluğumuz çok fazla, Allah’a şükür işlerimiz iyi. Ancak pazar günü kapalı olduğumuz için yoğunluk daha da sıkıştı. Bugün, yarın ve arife günü için tüm randevularımız dolu. Vatandaşın son güne bırakma alışkanlığı hâlâ devam ediyor. Bu da son günlerde ciddi bir yığılmaya neden oluyor.” sözleriyle yaşanan yoğunluğu anlattı.
Bayram ziyaretlerinin vazgeçilmez ikramlıkları arasında yer alan kuruyemiş ve lokum ürünlerinde çeşit bol, fiyatlar ise esnafa göre “uygun”. Ancak buna rağmen satışların geçmiş yıllara kıyasla daha düşük olduğu gözlerden kaçmadı. Kuruyemişçi Mustafa Ovalı, “Ürünlerimiz taze, fiyatlarımız uygun ama satışlar eskiye göre biraz düştü. Vatandaş bütçesine göre alışveriş yapıyor. Lokumlarımız 250 TL’den başlıyor, çikolatalar 200-300 TL arası. Kuruyemişler 170 TL’den başlıyor. Leblebi 250 TL, hurma 120 TL.” açıklamasında bulunarak vatandaşın alım gücüne dikkat çekti.
Bayram alışverişinin önemli kalemlerinden biri olan ayakkabıda ise esnaf eski yoğunluğu arıyor. Artan fiyatlar ve düşen alım gücü, satışları doğrudan etkilemiş durumda. Özbay Ayakkabı sahibi Mustafa Özbay, “Eskiden bayramlar daha bereketli geçerdi. 10-15 gün önceden yoğunluk başlardı. Şimdi ise son birkaç güne sıkışmış durumda. Fiyatlarımız 300 TL’den başlıyor, 750 TL’ye kadar çıkıyor. Daha önce 900-1000 TL’ye sattığımız ürünleri kampanyayla 750 TL’ye düşürdük. Ama buna rağmen eski yoğunluğu yakalayamıyoruz.” sözlerini dile getirerek geçmiş yıllarla bugünü kıyasladı.
Giyim sektöründe de benzer bir tablo söz konusu. Bayram alışverişinin olmazsa olmazı olan kıyafetlerde henüz beklenen yoğunluk oluşmuş değil. Arven Giyim sahibi Muhammed Mustafa Topsakal, satışların durağan seyrettiğini belirterek, “Şu an beklediğimiz yoğunluk yok. Tişörtlerimiz 250 TL’den başlayıp 450 TL’ye kadar çıkıyor. Çocuk eşofman takımlarında 250 TL kampanya yaptık. Mevsimlik montlar tek fiyat 900 TL. Son günlerde yoğunluk olmasını bekliyoruz.” dedi. Topsakal, vatandaşların artık ihtiyaç odaklı alışveriş yaptığını ve lüks tüketimden kaçındığını da sözlerine ekledi.
Bayramda en çok tercih edilen uygun fiyatlı ürünler arasında çorap ve küçük tekstil ürünleri de yer alıyor. Bu alanda yapılan kampanyalar vatandaşın ilgisini çekiyor. Faruk Çanta sahibi Faruk Önlü, satışlardan memnun olduklarını belirterek, “Vatandaş çorapsız kalmasın diye kampanya yaptık. 12 çift çorabı 150 TL’den satıyoruz. Şu an ilgi iyi, bayrama yaklaştıkça daha da artmasını bekliyoruz.” dedi.
Bayram hazırlıkları sadece gıda ve giyimle sınırlı kalmıyor. Evlerde kullanılan mutfak gereçlerine de talep artmış durumda. Aydın İşeri’nin tezgâhında yer alan ahşap ürünler, uygun fiyatlarıyla dikkat çekiyor. Ürün fiyatları şu şekilde; Oklava: 30 – 100 TL, Şekerlik: 150 TL, Sarımsak döveceği: 100 – 120 TL, Küçük mutfak tahtaları: 20 TL’den başlıyor. İşeri, ürünlerin fiyatlarının kullanılan malzeme ve işçiliğe göre değiştiğini belirterek, özellikle el işçiliği olan ürünlere talebin sürdüğünü ifade etti.
Bayram sofralarının en önemli unsurlarından biri olan et ürünlerinde de hareketlilik dikkat çekiyor. Özellikle kırmızı et fiyatlarının yüksekliği vatandaşın alışveriş tercihini etkilerken, tavuk ürünlerine yönelim artmış durumda. Taşhan’da bulunan bir kasapta güncel fiyatlar şu şekilde; Tavuk Ürünleri: Bütün piliç: 125 TL, Piliç bonfile: 180 TL, Piliç kanat: 250 TL, Piliç baget: 125 TL
Kırmızı Et ve Sakatat: Kemiksiz kuzu: 1050 TL, Dana kuşbaşı: 830 TL, Dana kıyma: 780 TL, Bez sucuk: 1000 TL
Tokat genelinde esnafın ortak beklentisi, bayrama son iki gün kala alışverişin hız kazanması yönünde. Maaşların hesaplara yatması, arife gününün yaklaşması ve geleneksel “son gün alışverişi” alışkanlığı, piyasada ciddi bir hareketlilik oluşturması beklenen unsurlar arasında yer alıyor. Her ne kadar mevcut ekonomik şartlar alışveriş alışkanlıklarını değiştirmiş olsa da, bayramın getirdiği geleneksel hareketlilik umutları canlı tutuyor. Esnaf, hem satışların artmasını hem de vatandaşların bayrama eksiksiz girebilmesini temenni ediyor.