Tokat’ın Günçalı ve Killik köylerindeki meraların maden sahasına dönüştürülmesine karşı açılan davada mahkeme, maden şirketinin arama ruhsatının daha önce iptal edildiğini belirterek Mera Komisyonu’nun verdiği izni geçersiz saydı. Köylüler, kutsal saydıkları yaşam alanlarını hukuki mücadeleyle korudu.
Köylülerin Direnişi Hukuk Zaferiyle Taçlandı
Tokat Merkez’e bağlı Günçalı ve Killik köyü sakinleri, kutsal kabul ettikleri yaşam alanlarında maden arama faaliyetlerine izin verilmesine karşı aylar önce başlattıkları hukuk mücadelesini kazandı. Şirketin meralarda sondaj çalışmalarına izin veren karar, mahkemece iptal edildi.
Karar, Çal Baba bölgesindeki meraların ve doğal su kaynaklarının geleceği açısından kritik bir dönemeç olarak değerlendiriliyor.
Mera Komisyonu Tartışmalı Bir Karara İmza Atmıştı
24 Eylül 2024’te Tokat Valiliği Mera Komisyonu, HLC Kıymetli Madenler ve Yatırım A.Ş. adlı şirketin Çayören ve Killik köylerindeki mera vasıflı alanlarda maden araması yapmasına izin vermişti.
İzin kapsamına yol açma, sondaj ve kontrol kuyusu açılması gibi faaliyetler de dâhildi.
Köylüler, avukat İsmail Hakkı Atal aracılığıyla yürütmenin durdurulması ve kararın iptali için Tokat İdare Mahkemesi’ne başvurdu. Başvuruda: İzin için teknik rapor hazırlanmadığı, Bölgede su kaynaklarının ve Güzelce Barajı’nın risk altına girdiği, Bilirkişi incelemesi olmadan işlem yapıldığı gibi hukuki ve çevresel gerekçeler sıralandı.
Mahkeme: Ruhsat Yoksa Mera İzni Olmaz
Tokat İdare Mahkemesi, kararında temel hukuki dayanağı ortadan kaldıran kritik bir noktaya işaret etti:
Maden şirketinin 4. Grup Arama Ruhsatı, daha önce Samsun Bölge İdare Mahkemesi tarafından iptal edilmişti.
Bu iptalde, şirketin ÇED sürecini tamamlamadan faaliyete geçmeye çalıştığına dikkat çekilmiş ve “ÇED Gerekli Değildir” kararının hukuka aykırı olduğu belirtilmişti.
Tokat İdare Mahkemesi, bu kararı emsal alarak şu hükmü verdi:
“Dayanağı olmayan ruhsata bağlı olarak verilen mera izni geçersizdir.”
Bu gerekçeyle Mera Komisyonu kararı resmen iptal edildi.
Karar Sadece Bir Bölgeyi Değil, Bir Anlayışı da Etkiliyor
Karar, Tokat’taki çevre mücadelesinde emsal niteliği taşıyan bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor. Hukukçular, mahkemenin değerlendirmesinin: ÇED süreçleri tamamlanmadan maden izni verilemeyeceğini, Mera alanlarının hukuksuz biçimde dönüştürülemeyeceğini, Yerel halkın yaşam alanlarına yönelik kararların keyfi olamayacağını hukuken pekiştirdiğini belirtiyor.
Köylülerden Tarihi Başarı: “Çal Baba Sahipsiz Değil”
Kararın açıklanmasının ardından Günçalı ve Killik köylerinde büyük sevinç yaşandı. Köylüler yaptıkları açıklamada şu ifadeyi kullandı:
“Çal Baba yalnızca bir mera değil; geçmişimizin, kültürümüzün ve inancımızın parçasıdır. Burası sadece toprak değil, tarihimizdir. Biz bu mücadeleyi gelecek nesiller için verdik.”