Yaklaşan Kurban Bayramı öncesinde sektörün röntgenini çeken Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, çarpıcı istatistikler paylaştı. Bayraktar'ın açıklamaları Tokatlı çiftçilerin de gündeminde. Kurbanlık süreci sadece alıcı ve satıcıyı ilgilendirmiyor. Nakliye şirketleri, pazar alanlarını kiralayan belediyeler, yem fabrikaları, veterinerler, deri işleyenler ve sakatatçılar bu hareketlilikten doğrudan besleniyor. Ulusal çapta gerçekleşecek bu devasa ticari faaliyetin harcama boyutunun 192 milyar lirayı aşacağı tahmin ediliyor. Tokat piyasasında da nakit akışı oldukça yoğun geçecek. Kesimhane ve kasap hizmetleri için ülke genelinde 8,2 milyar lira civarında bir ek harcama yapılacak. Toplam kesilecek hayvan sayısının 3,3 milyon baş olacağı hesaplandı.
Hayvan fiyatlarında ibre yukarıda
Pazardaki etiketler alıcıları düşündürüyor. Tokat merkezdeki canlı hayvan borsasında büyükbaş fiyatları 120 bin liradan açılıp hayvanın cüssesine göre 450 bin liraya kadar dayanıyor. Küçükbaş almak isteyen Tokatlılar ise 15 bin lira ile 45 bin lira arasında bir ödeme yapmak durumunda. Türkiye genelindeki büyükbaş canlı kilogram ortalaması 411,19 lira şeklinde tespit edildi. Yıllık bazda bu kalemde yüzde 36,9 oranında bir zıplama yaşandı. Küçükbaş tarafında ise ortalama fiyat 397,61 liraya çıktı. Buradaki artış oranı ise yüzde 29,3 olarak kayıtlara geçti. Metropollerde durum çok daha vahim. İstanbul Avrupa Yakası pazarında büyükbaş canlı kilogramı 480-520 lira bandında alıcı buluyor.
Nakliye ve yem faturası ağırlaştı
Tokatlı besicileri en çok zorlayan unsur katlanan üretim masrafları. Ahırlarda çalışan tarım işçilerinin brüt asgari ücret bedeli yüzde 27 oranındaki artışla 33 bin 30 liraya ulaştı. Saman almak adeta lüks haline geldi. Yüzde 106,3 zam yiyen samanın tonu 7 bin 768 lira oldu. Hayvanın etlenmesini sağlayan besi yeminin fiyatı 17 bin 673 lira. Kuru yonca ise 14 bin 910 liradan işlem görüyor. Elektrik faturaları ve mazot pompalarındaki rakamlar üreticinin kâr marjını eritiyor. Nakliye şirketleri fiyat güncelledi. Kars ilinden Ankara'ya giden bir hayvan tırının nakliye bedeli tam 80 bin lira. Tokat'tan büyükşehirlere yapılacak sevkiyatlar da bu yüksek tarifelerden nasibini alıyor. Sektör temsilcileri bayram mesaisi bittikten sonra çadırda satılamayan hayvanların akıbetini merak ediyor. Üretici, zarara uğramamak adına Et ve Süt Kurumu'nun açıklayacağı alım kampanyasını dört gözle bekliyor.