Tokat'ta Korkutan Deprem... Tokat'ta Korkutan Deprem...

Seyyid Hasan Paşa, diğer adıyla Karahisarî Hasan Paşa, Osmanlı İmparatorluğu'nun önemli devlet adamlarından biri olarak bilinir. 23 Ağustos 1743 ile 9 Ağustos 1746 tarihleri arasında sadrazamlık yapmış olan Hasan Paşa, Şebinkarahisar’ın İskefsir Bölgesi'nde, günümüzdeki ismiyle Reşadiye - Kabalı Köyü, Tokat'ta doğmuştur.
Gençlik ve Yükseliş
Hasan Paşa'nın babası Çardaklızadelerden Mehmet Abdullah Ağa olup, Türk asıllıdır. Genç yaşta İstanbul'a giderek Yeniçeri Ocağı'na katılmış ve burada kariyerine başlamıştır. Hizmet neferliğinden başlayarak, uzun seferlere katılmış ve yeniçeri rütbelerinde yükselmiştir. 1718'de çorbacı, daha sonra katar ağalığı ve 1733'te Kul Kahyası rütbesine erişmiştir.
Sadrazamlık Dönemi
23 Eylül 1743’te Hekimoğlu Ali Paşa'nın azledilmesinden sonra Seyyid Hasan Paşa sadrazamlık görevine getirilmiştir. Üç yıla yakın süren sadrazamlık döneminde Osmanlı İmparatorluğu’nun Doğu’daki savaşlarında önemli rol oynamıştır. Nadir Şah'ın başlattığı 1742-1746 Osmanlı-İran Savaşı'nda, Osmanlı ordusunun direnişini organize etmiş ve Nadir Şah'ın ilerleyişini durdurmuştur.
İmar Faaliyetleri ve Azledilmesi
Seyyid Hasan Paşa'nın sadrazamlık döneminde, İstanbul'da çeşitli imar faaliyetlerinde bulunmuştur. Özellikle At Meydanı'ndaki Defterdarlık Binası ve Beykoz'daki Tokat Bahçesi ve Köşkü'nün yeniden inşası gibi projelerle dikkat çekmiştir. Ancak, İstanbul’un ihtiyaçlarını karşılamakta yetersiz bulunduğu ve Vezneciler Kapısı'nda bir han yaptırması nedeniyle 10 Ağustos 1746'da sadrazamlıktan azledilmiştir.
Sürgün ve Son Yılları
Azledilmesinin ardından önce Rodos’a sürülmüş, ardından Mersin mutasarrıflığına atanmış ve son olarak Diyarbakır Eyaleti valisi olarak görev yapmıştır. 1748 yılında Diyarbakır’da vefat etmiştir.
Mirası ve Külliyeleri
Seyyid Hasan Paşa, İstanbul’da Beyazıt yakınlarında Vezneciler’de bir külliye yaptırmıştır. Bu külliye, bir medrese, han, sıbyan mektebi, sebil, iki çeşme, fırın ve dükkânlar içermektedir. Ayrıca Zeyrek’te bir çeşme ve Fenayi mescidine minber koydurmuştur. Belgrat'ta da cami ve mektep yaptırmış olduğu belgelenmiştir.
Tokat Kasrı'nın Yeniden İnşası
Seyyid Hasan Paşa'nın Tokat ile olan bağı, I. Süleyman tarafından yaptırılmış olan Beykoz ile Anadolu Kavağı arasındaki Tokat Kasrı'nın, harap olmasının ardından I. Mahmut'un emriyle 1746'da yeniden tamir ettirilmesiyle de güçlenmiştir. Bu, onun Tokat'a ve kökenlerine olan bağlılığını göstermektedir.
Aile Mirası
Seyyid Hasan Paşa'nın oğlu Seyyid Mehmed Said Efendi, ilmiye sınıfından yetişerek İstanbul kadısı olmuş ve 1776'da vefat etmiştir.
Seyyid Hasan Paşa, Osmanlı tarihinin önemli figürlerinden biri olarak, hem askeri hem de idari başarılarıyla anılmaktadır. Tokat'ta doğmuş olan bu büyük devlet adamı, imparatorluğun dört bir yanında iz bırakmış ve hemşehrilerinin gurur kaynağı olmuştur

Muhabir: Burhan Arar