Türkolog İraz Gülbay, sosyal medya hesabında paylaştığı videoda Tokat’ın Niksar ilçesinde bulunan Yağıbasan Medresesi hakkında bazı detayları açıkladı. Gülbay, yapının Anadolu’nun ilk Türk İslam Üniversitesi olarak kabul edildiğini ifade ederek adındaki 'yağı' kelimesinin tarihi karşılığını anlattı.
1151 yılında inşa edildi, adını banisinden aldı
Gülbay tarafından paylaşılan bilgilere göre Yağıbasan Medresesi, 1151 bir yılında Danişmendli hükümdarı Nizamettin Yağıbasan tarafından inşa edildi. Medrese, adını da bu yapıyı yaptıran hükümdardan aldı.
Yağıbasan isminin anlamı sanıldığı gibi değil
Gülbay, “Yağıbasan” isminin halk arasında “yağ” kelimesiyle ilişkilendirilebildiğini ancak bu düşüncenin doğru olmadığını söyledi. Türkçede “yagı” kelimesinin düşman anlamına geldiğini aktaran Gülbay, Yağıbasan isminin ise düşmanı yenen, alt eden manasını taşıdığını belirtti.
Yagı kelimesi Orhun Yazıtları’nda geçiyor
Gülbay’ın aktardığına göre “yagı” kelimesi Orhun Yazıtları’nda da yer alıyor. Yazıtlarda geçen “Kagan süsü börü teg ermiş, yagısı kony teg ermiş” ifadesinin, kağanın askerlerinin kurt gibi, düşmanlarının ise koyun gibi olduğu anlamına geldiği vurguladı.
Tarihi yapı eğitim geçmişiyle öne çıkıyor
Tokat-Niksar’da yer alan Yağıbasan Medresesi, hem isminin kökeni hem de Anadolu’daki Türk İslam eğitim tarihi açısından taşıdığı önemle dikkat çekmeye devam edyor.