Tarımsal Üretim ve Küçükbaş Yetiştiricileri Derneği Genel Başkanı Nihat Çelik, artışın yalnızca mevsimsel taleple açıklanamayacağını söyledi. Özellikle mangal sezonunda yoğun tüketilen ürünlerde yaşanan bu fiyat sıçramasının piyasada yeni bir tartışmayı tetiklediği görülüyor. Gözler şimdi denetim kurumlarının atacağı adımlara çevrildi.
Tavuk kanadı fiyatı neden bu kadar yükseldi
TÜRKYED Başkanı Nihat Çelik’e göre tavuk kanadı fiyatındaki artış, normal piyasa hareketlerinin çok ötesine geçmiş durumda. Yaz aylarında mangal kültürünün canlanmasıyla birlikte tavuk ürünlerine olan talep her yıl yükseliyor. Ancak sektör temsilcileri bile kilogram fiyatının kısa sürede üç katına yaklaşmasını olağan bulmuyor.
Çelik, özellikle üretim maliyetleriyle raf fiyatı arasındaki farkın incelenmesi gerektiğini belirtiyor. Yem maliyetleri, enerji giderleri ve lojistik harcamalarındaki artışın fiyatları etkilediği kabul edilse de mevcut seviyelerin bu kalemlerle açıklanamayacağını ifade ediyor. Son dönemde tüketicinin temel gıda ürünlerine erişiminin giderek zorlaştığını söyleyen Çelik, tavuk kanadı fiyatı üzerinden oluşan tartışmanın yalnızca bir ürünle sınırlı olmadığını savunuyor.
Uzmanlara göre tavuk etinde bazı parçaların daha fazla talep görmesi de fiyatı yukarı çekiyor. Kanat, özellikle restoranlar, fast food zincirleri ve mangal tüketimi nedeniyle en çok tercih edilen ürünlerden biri haline geldi. Bu durum arz tarafında baskı oluştururken perakende fiyatlarının kontrolden çıkmasına yol açabiliyor.
Mangal sezonu dar gelirli vatandaşın bütçesini vurdu
Yaz aylarında düşük maliyetli mangal alternatifi olarak görülen tavuk ürünleri artık birçok aile için ulaşılması zor hale geliyor. Kırmızı et fiyatlarının uzun süredir yüksek seyretmesi nedeniyle vatandaşlar daha ekonomik olduğu düşünülen tavuk ürünlerine yöneliyordu. Ancak tavuk kanadı fiyatı son artışlarla birlikte bu avantajını büyük ölçüde kaybetti.
Özellikle büyükşehirlerde bazı marketlerde kilogram fiyatının 900 liranın üzerine çıkması sosyal medyada da geniş yankı uyandırdı. Tüketiciler, birkaç hafta içinde yaşanan sert fiyat değişiminin fırsatçılık ihtimalini gündeme getirdiğini düşünüyor. Çelik de açıklamasında tam olarak bu noktaya dikkat çekti.
Sektörde geçmiş dönemlerde ihracat kaynaklı sorunlar nedeniyle zarar edildiğini hatırlatan Çelik, piyasanın üretici lehine döndüğü dönemlerde tüketicinin korunması gerektiğini söyledi. Gelir seviyesi değişmeyen milyonlarca insanın temel protein kaynaklarına erişiminin zorlaşmasının sosyal etkiler doğurabileceğini ifade etti.
Uzmanlar ise fiyat artışlarının yalnızca tüketim alışkanlıklarını değil, restoran menülerini de etkileyebileceğini belirtiyor. Özellikle tavuk kanadı üzerine çalışan işletmelerin yeni fiyat politikaları hazırladığı konuşuluyor.
Bakanlıklara denetim çağrısı yapıldı
TÜRKYED’in açıklamasında en dikkat çeken başlıklardan biri denetim talebi oldu. Çelik, Ticaret Bakanlığı ile Tarım ve Orman Bakanlığı’nın fiyat oluşum süreçlerini detaylı şekilde incelemesi gerektiğini söyledi. Üretici ile tüketici arasındaki fiyat farkının hangi aşamada büyüdüğünün net biçimde ortaya konulmasını istedi.
Açıklamada stokçuluk, haksız fiyat artışı ve rekabet ihlali ihtimallerinin araştırılması gerektiği vurgulandı. Çelik, serbest piyasa düzeninin denetimsizlik anlamına gelmediğini belirterek kamu otoritesinin gerektiğinde müdahale etmesi gerektiğini savundu.
Özellikle temel gıda ürünlerinde yaşanan ani fiyat değişimlerinin toplumun geniş kesimlerini doğrudan etkilediği ifade ediliyor. Bu nedenle yalnızca üreticinin değil tüketicinin de korunması gerektiği görüşü öne çıkıyor. TÜRKYED, sürecin şeffaf biçimde kamuoyuyla paylaşılması çağrısında bulunurken yapılacak olası denetimlerin piyasadaki dengeleri nasıl etkileyeceği merak ediliyor.