Sakarya’nın sanayi ve tarım tarihinde 73 yıldır faaliyet gösteren Adapazarı Şeker Fabrikası’nda üretim sona erdi. Temeli 12 Eylül 1952’de atılan ve 11 Ekim 1953’te üretime başlayan tesis, 2026 yılında üretim faaliyetlerini durdurarak Sakarya’daki uzun şeker üretimi dönemini kapattı. Fabrikanın kapanma sürecinde Yıldız Holding’in şeker sektöründen çekilmesi ve Adapazarı Şeker Fabrikası’nın Bor Şeker tarafından devralınması belirleyici oldu. Rekabet Kurulu da 30 Nisan 2026 tarihli kararıyla Adapazarı Şeker Fabrikası’nın Bor Şeker tarafından devralınmasına izin verdi.
Fabrikanın üretim modelindeki değişiklikle birlikte Sakarya ve çevresinde yetiştirilen şeker pancarının yeni işleme adresi Niğde’deki Bor Şeker tesisleri olacak. Böylece pancarın yetiştirildiği Sakarya ile endüstriyel olarak şekere dönüştürüleceği Niğde arasında yeni bir tarımsal üretim ve lojistik zinciri oluşacak.
Günlük 6 Bin Ton Pancar İşleme Kapasitesine Sahipti
Adapazarı Şeker Fabrikası’nın teknik kapasitesi yıllar içerisinde önemli ölçüde artırıldı. Fabrika kuruluş döneminde günlük 1.600 ton pancar işleyebilecek kapasitedeyken 1961 yılında 3.000 tona, 1981 yılında ise günlük 6.000 ton seviyesine çıkarıldı. Bu kapasite, tam kapasite çalışmada yıllık yaklaşık 600 bin ton pancarın işlenebilmesine karşılık geliyordu.
Tesis yalnızca şeker üretiminden oluşan bir sanayi kompleksi olarak değil, pancar üreticileri, çalışanlar, nakliyeciler ve tarımsal tedarik zincirinin farklı unsurlarını birbirine bağlayan entegre bir yapı olarak faaliyet gösterdi. Fabrikanın resmi tarihçesinde tesisin pancar ve münavebe bitkilerinin üretimi ile yan ürünlerin değerlendirilmesine yönelik faaliyetler de yürüttüğü belirtiliyor.
1999 Depreminden Sonra Yeniden Üretime Geçti
Adapazarı Şeker Fabrikası’nın tarihinde 17 Ağustos 1999 Marmara Depremi önemli bir kırılma noktası oldu. Depremde ağır hasar gören tesis üretime ara verdi. 2004 yılında Özelleştirme İdaresi’ne devredilen fabrikanın kamuya ait yüzde 94,09 hissesi 2005 yılında Adapazarı Pancar Ekicileri Kooperatifi tarafından satın alındı. Deprem nedeniyle yaklaşık 7 yıl atıl kalan tesis onarılarak yeniden üretime kazandırıldı.
Fabrikanın mülkiyet yapısı daha sonra yeniden değişti. 2012 yılında hisselerin yüzde 98,8’inin özel bir bankaya devri tamamlanırken, 2013 yılında aynı orandaki hisse Yıldız Holding’e geçti. Son süreçte ise tesis Bor Şeker’in kontrolüne geçti. Rekabet Kurulu’nun 2026 tarihli devralma kararı bu değişimin hukuki sürecindeki önemli aşamalardan biri oldu.
Sakarya Pancarının Üretim Zinciri Niğde’ye Taşındı
Fabrikanın kapanmasıyla değişen en önemli unsurlardan biri pancarın işlenme noktası oldu. Sakarya’da yetiştirilen şeker pancarı artık Adapazarı’ndaki tesiste şekere dönüştürülmek yerine Bor Şeker’in Niğde’deki tesislerine gönderilecek. Böylece Sakarya’daki tarımsal üretim devam ederken pancarın sanayiye dönüştürülme aşaması farklı bir şehirde gerçekleştirilecek.
Bu değişim, şeker pancarındaki lojistik zincir açısından da dikkat çekiyor. Pancar, hasat sonrasında yüksek hacimli ve kısa sürede işlenmesi gereken tarımsal hammaddelerden biri olduğundan, üretim bölgesi ile şeker fabrikası arasındaki taşıma mesafesi ve organizasyon kapasitesi üretim zincirinin önemli unsurları arasında bulunuyor.
73 Yıllık Üretim Dönemi Kapandı
Adapazarı Şeker Fabrikası, 1953’te başlayan üretim serüveni boyunca kapasitesini 1.600 ton/günden 6.000 ton/güne çıkaran, 1999 depremi sonrasında yeniden ayağa kaldırılan ve Sakarya pancarını şeker sanayisine bağlayan önemli tesislerden biri oldu.
2026 itibarıyla fabrikanın üretim faaliyetlerinin sona ermesiyle Sakarya’daki 73 yıllık şeker üretimi dönemi kapanırken, bölge pancarının sanayi yolculuğu Niğde’deki Bor Şeker tesisleri üzerinden devam edecek.
