Cumhurbaşkanlığı ve Emine Erdoğan himayelerinde yürütülen "Türkiye Dokuma Atlası" projesinin yerel ayağı olarak hayata geçirilen çalışma kapsamında, Tokat'ın geleneksel dokuma kültürü yeniden üretime kazandırıldı. Orta Karadeniz Kalkınma Ajansı (OKA) desteğiyle, Sosyal Gelişmeyi Destekleme Programı (SOGEP) kapsamında Tokat Olgunlaşma Enstitüsü bünyesinde modern bir dokuma atölyesi kuruldu. Bunun yanı sıra, ev dışında çalışma imkânı bulunmayan kadınlar ile Dive köyünde yaşayan kadınlara dokuma tezgâhları ulaştırılarak üretime katılmaları sağlandı.
Kadınlar hem eğitim aldı hem üretime katıldı
Proje kapsamında 18 kadına 355 saat dokumacılık, 140 saat giysi tasarımı ve 72 saat girişimcilik eğitimi verildi. Eğitimlerini başarıyla tamamlayan adaylar arasından yapılan değerlendirme sonucunda 3 usta öğretici Tokat Olgunlaşma Enstitüsü'nde istihdam edildi. Proje sürecinde toplam 5 usta öğreticinin görev alması planlanırken, evlerinde üretim yapmayı tercih eden kadınlar ise kendilerine tahsis edilen tezgâhlarda parça başı üretim gerçekleştirerek gelir elde edecek.
Geleneksel dokuma modern tasarımlarla buluştu
İstanbul Ticaret Üniversitesi Moda ve Tekstil Tasarımı Bölümü akademisyenleri ve öğrencilerinin katılımıyla düzenlenen tasarım kampında üretilen Dive kumaşları, çağdaş moda anlayışıyla yeniden yorumlandı. Hazırlanan özel koleksiyon, İstanbul'da gerçekleştirilen defilede tanıtılarak Tokat'ın geleneksel dokuma mirası ulusal vitrine taşındı.
"Tokat'ın hafızasında dokuma var"
Tokat Olgunlaşma Enstitüsü Müdürü Aslı Gül, projenin Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü bünyesinde yürütülen Dokuma Haftası Projesi'nin bir uzantısı olduğunu belirtti. Tokat'ın geçmişte önemli bir tekstil üretim merkezi olduğuna dikkat çeken Gül, 17. ve 18. yüzyıllarda kentin ipek ve sofu gibi nitelikli dokumaların üretildiği ve ihraç edildiği önemli merkezlerden biri olduğunu vurgulayarak, "Tokat'ın hafızasında dokuma var. Bugün yaptığımız aslında yeni bir üretim değil, geçmişte var olan güçlü bir geleneğin yeniden canlanmasıdır." ifadelerini kullandı.
Üretim kapasitesi dört katına çıktı
Orta Karadeniz Kalkınma Ajansı Tokat İl Koordinatörü Emrah Oral da projenin, Anadolu'nun yerel değerlerini ve kadın emeğini görünür kılmayı amaçladığını belirtti. Kent merkezindeki dezavantajlı kadınlarla Dive köyündeki kadınların aynı üretim çatısı altında buluşturulduğunu ifade eden Oral, proje sayesinde yıllık Dive kumaşı üretim kapasitesinin 700 metrekareden 3 bin 500 metrekareye yükseldiğini, böylece yaklaşık yüzde 400'lük bir üretim artışı sağlandığını söyledi.
Kültürel miras gelecek kuşaklara taşınacak
Usta öğretici belgesi almaya hak kazanan Merve Taştan ise çocukluğundan bu yana tanıklık ettiği dokuma geleneğini yaşatmanın mutluluğunu yaşadığını belirterek, bu meslek sayesinde hem aile ekonomisine katkı sağlayacağını hem de atalarından miras kalan kültürel değeri gelecek nesillere aktaracak olmanın gururunu taşıdığını dile getirdi.
Tokat'ın simgelerinden biri olan Dive dokuması, bu projeyle yalnızca yeniden üretime kazandırılmakla kalmıyor; kadın emeğini destekleyen, kültürel mirası yaşatan ve geleneksel sanatları geleceğe taşıyan önemli bir model olarak da öne çıkıyor.
