Türkiye'nin endemik bitki zenginliği konuşulmaya devam ederken, başkentin güneyinden dikkat çeken bir doğa hikâyesi gündem oldu. Yalnızca nisan ve mayıs aylarında kendini gösteren, yosun tutmuş kayalıkların gölgeli yamaçlarında filizlenen narin tür, kısa ömürlü çiçeklenme dönemiyle hem doğa fotoğrafçılarını hem de bilim çevrelerini yeniden hareketlendirdi.
BAŞKA HİÇBİR YERDE YETİŞTİRİLEMİYOR
Haymana Belediyesi Basın Sorumlusu İhsan Genç, ilçenin Sındıran Mahallesi'ndeki kaya mezarları bölgesinde yeşeren bitkinin üretim çalışmaları hakkında bilgi verdi.
Genç, yüksek rakımlı ve yosunlu kayalık yamaçları seven bitkinin başka bir coğrafyada hayatta kalamadığını vurguladı.
Tohumların çoğaltılması için sürecin devam ettiğini belirten Genç, şu ifadeleri kullandı:
"Haymana Zarif Akyıldızı Çiçeği, isminden de anlaşılacağı üzere gerçekten çok zarif ve narin bir çiçek türü. Türkiye bildiğiniz gibi iklim çeşitliliği dolayısıyla endemik bitkiler açısından gerçekten çok zengin bir ülke. Haymana Zarif Akyıldızı Çiçeği’nin de bilimsel adı 1989 yıllarında ‘Ornithogalum demirizianum’ olarak geçen endemik bir tür olarak keşfedildi. 2022 yılında özellikle Haymana ilçemizin Sındıran Mahallesinde kaya mezarlarının olduğu yerde yayılış gösteriyor. Tohumun üretilmesi ve çoğaltılması ile ilgili şu anda çalışmalar devam etmekte. Bu bitkinin en önemli özelliği ya da endemik kalan özelliği sadece bulunduğu coğrafyada yetişebilmesi. Dağlık alanlarda, kayalıkların gölgelik kısımlarında, biraz daha yosun tutmuş kayaların bulunduğu yamaçlarda yetişen biraz daha nispeten ılıman bir hava isteyen, yüksek bir hava isteyen bir bitki. Dolayısıyla şu anda başka bir yerde yetiştirilemiyor. Sadece Haymana’da Sındıran mahallesinde yaygınlaşmış bir tür"
"TÜKRÜK OTU İSMİ İNSANLARA BİRAZ İTİCİ GELDİ"
Öte yandan eşsiz bitkinin isimlendirme süreci de ayrı bir tartışma konusu yarattı.
Çiçeğin ilk aşamada bilimsel literatüre "Zarif Tükrük Otu" olarak kayıtlara geçtiğini hatırlatan Genç, isim değişikliği için yoğun bir mesai harcandığının altını çizdi.
Mayıs sonuna kadar büyüme evresinin süreceğini kaydeden Genç, şöyle konuştu:
"Çiçeğin adı ‘Zarif Tükrük otu’ olarak aslında bilimsel literatüre geçiyor. Tükrük otu ismi insanlara biraz itici geldiği için sonradan bilim literatüre Haymana Zarif Akyıldızı olarak geçmesi için şu anda yoğun bir gayret var. Şu anda aslında tam da olgunlaşma aşamasına denk geldik. Mayıs ayının başlarındayız. Mayıs ayının sonuna kadar büyüyor. Nisan ve mayıs aylarında bu bitki türü daha çok kendini gösteriyor ve kendini sergiliyor diyebiliriz. Nisan ve mayıs aylarından sonra haziran ve temmuz aylarında da tohumlanma sürecine giriyor. Tohumu da o dönemlerde alınabiliyor"
YETKİLİLERE ACİL KORUMA ÇAĞRISI
Konuya ilişkin değerlendirmesinde bulunan uzmanlar, nadir görülen bu türün koparılmaması konusunda vatandaşlara uyarılarda bulundu.
Özellikle yaz aylarında artan insan ve hayvan sirkülasyonunun bitki için büyük bir tehdit oluşturduğu ifade edildi.
Bölgenin acilen çember altına alınması gerektiğini savunan Genç, şunları söyledi:
"Yetkililerden özellikle bu türün koruma altına alınmasını, bu bölgenin koruma altına alınmasını talep etmekteyiz. Çünkü bu tür endemik bir tür ve gerçekten zarif ve narin bir tür. Görülmesi gereken bir tür, korunma altına alınması gereken bir tür. Dolayısıyla yetkililerden özellikle bu bölgenin hem evcil hayvanlar hem insanlar tarafından zarar görmemesi için koruma altına alınmasında çok büyük fayda olduğunu düşünmekteyim"
