Amasya’nın Göynücek ilçesinde peş peşe meydana gelen depremler bölgedeki sismik hareketliliği yeniden gündeme taşıdı. Prof. Dr. Osman Bektaş, Göynücek çevresindeki deprem kümelenmesine dikkat çekerken, hareketliliğin küçük bir fay parçasının hareketlenmesiyle ilişkili olabileceğini belirtti. Uzman isim, mevcut tablo üzerinden “büyük deprem geliyor” şeklinde bir sonuç çıkarılamayacağının da altını çizdi.
Göynücek’te kısa süre içerisinde art arda M3.0, M2.3, M2.7 ve M3.6 büyüklüğünde depremler meydana geldi. Prof. Dr. Bektaş, Kandilli ölçümüne göre son depremin yaklaşık M4 büyüklüğünde değerlendirilebileceğini belirterek bölgede dikkat çekici bir deprem kümelenmesi yaşandığını ifade etti.
Tokat Açısından Neden Önemli?
Amasya ile Tokat aynı bölgesel tektonik sistem içerisinde bulunuyor. Tokat ve çevresinde Kuzey Anadolu Fay Sistemi, Ezinepazarı-Sungurlu Fay Zonu, Almus Fayı ve Turhal Fayı gibi farklı aktif fay yapıları bulunuyor.
Özellikle Amasya-Tokat çevresindeki fay sistemleri nedeniyle Amasya'da meydana gelebilecek güçlü bir deprem Tokat'ın bazı bölgelerinde ciddi şekilde hissedilebilir. Ancak bir depremin hissedilmesi ile doğrudan Tokat'taki bir fayın tetiklenmesi aynı şey değil.
Göynücek'teki mevcut deprem kümelenmesinin Tokat'ta büyük bir depremin habercisi olduğunu söylemek için bilimsel olarak yeterli veri bulunmuyor.
Uzman İsimden “Büyük Deprem Geliyor” Uyarısına Karşı Temkinli Değerlendirme
Prof. Dr. Osman Bektaş, Göynücek'teki hareketliliğin bölgede küçük bir fay parçasının hareketlenmesine işaret edebileceğini belirtirken, bu durumun doğrudan büyük deprem beklentisi şeklinde yorumlanamayacağını ifade etti.
Burada kritik gösterge, önümüzdeki günlerde meydana gelebilecek depremlerin mekânsal dizilimi ve derinlik dağılımı olacak.
Depremlerin aynı bölgede yoğunlaşmaya devam etmesi, belirli bir doğrultu boyunca sıralanması veya farklı derinliklere yayılarak gelişmesi, uzmanların bölgedeki fay hareketini değerlendirmesinde önemli veriler sağlayabilir.
Amasya’da Güçlü Deprem Olursa Tokat Sarsılır Mı?
Evet. Göynücek ve çevresinde meydana gelecek güçlü bir deprem, depremin büyüklüğüne, odak derinliğine, fayın kırılma mekanizmasına ve kırılmanın yönüne bağlı olarak Tokat ve çevresinde hissedilebilir.
Özellikle Amasya-Tokat arasında görece yakın mesafede bulunan yerleşimlerde sarsıntının daha belirgin hissedilmesi mümkündür. Ancak yalnızca küçük bir deprem dizisine bakılarak Tokat'ta büyük bir deprem meydana geleceği sonucuna ulaşmak mümkün değildir.
Depremin Tokat üzerindeki etkisi değerlendirilirken yalnızca merkez üssü değil, fay geometrisi, kırılma uzunluğu, deprem derinliği, zemin koşulları ve yerleşimlerin faya olan mesafesi birlikte değerlendirilmelidir.
Asıl Takip Edilmesi Gereken Nokta
Göynücek'teki hareketlilik açısından önümüzdeki günlerde meydana gelecek artçıların dağılımı önem taşıyor.
Deprem uzmanlarının değerlendirmelerinde özellikle şu teknik parametreler takip ediliyor:
- Depremlerin büyüklük dağılımı
- Artçıların odak derinlikleri
- Deprem merkezlerinin hangi doğrultuda sıralandığı
- Kümelenmenin genişleyip genişlemediği
- Fay hattı boyunca doğrusal bir dağılım oluşup oluşmadığı
- Ana şok sonrası sismik aktivitenin zaman içerisindeki değişimi
Bu nedenle mevcut Göynücek deprem kümelenmesi yakından izlenmesi gereken bir sismik hareketlilik olarak değerlendirilebilir. Ancak bu hareketlilik üzerinden “Tokat’ta büyük deprem olacak” şeklinde kesin bir öngörü yapılması bilimsel açıdan doğru değildir.
