Tokat’ta etkili olan yağışlar sonrası köprüler yeniden gündeme gelirken, Milli Savunma Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Erhan Afyoncu’nun yaptığı değerlendirme dikkat çekti. Tokatlı hemşerimiz Afyoncu, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda tarihi taş köprülerle modern betonarme köprüleri karşılaştırdı.
Afyoncu, Selçuklu, Artuklu ve Osmanlı dönemlerinde yapılan kemerli taş köprülerin bugün hâlâ ayakta olduğunu hatırlattı. Buna karşılık modern dönemde yapılan düz betonarme köprülerin ise sellerde zarar gördüğünü ya da taşkına sebep olmaması için yıkıldığını ifade etti.
Tarihi köprülerin sırrını anlattı
Prof. Dr. Erhan Afyoncu paylaşımında, geçmiş dönem mimarlarının köprüleri doğrudan coğrafyaya göre inşa ettiğini anlattı. Köprü ayaklarının sağlam zemine kadar kazılarak yerleştirildiğini belirten Afyoncu, zemin yeterli değilse ahşap kazıkların kullanıldığını söyledi.
Dikkat çeken bir diğer nokta ise “sel yaran” olarak bilinen mimari detay oldu. Afyoncu, köprü ayaklarının ön kısmına yapılan bu çıkıntıların suyun basıncını dağıttığını ve ağaç gibi malzemelerin köprüye takılmasını önlediğini ifade etti.
“Kemerli yapılar suyu tutmuyor”
Afyoncu’ya göre tarihi taş köprülerin en önemli özelliklerinden biri de kemerli yapıları. Günümüzdeki düz betonarme köprülerde sel sırasında taşınan ağaç ve malzemelerin birikip baskı oluşturduğunu belirten Afyoncu, kemerli taş köprülerde ise suyun daha rahat aktığını kaydetti.
Yaptığı değerlendirmede, “Artuklu, Selçuklu ve Osmanlı döneminde yapılan kemerli taş köprülerimiz 900 yıldır ayakta kalırken, yeni yaptığımız düz betonarme köprüler sellerde hemen yıkılıyor veya taşkına sebep olmasın diye biz yıkıyoruz” ifadelerine yer verdi.
Tokat’taki yıkım yeniden gündem oldu
Öte yandan Tokat’ta taşkın riski nedeniyle kontrollü şekilde yıkımı yapılan köprü çalışmalarında sona gelinmişken, Afyoncu’nun paylaşımı sosyal medyada yankı buldu. Özellikle tarihi Hıdırlık Köprüsü’nün yıllardır ayakta kalmasıyla modern köprülerin yaşadığı sorunların karşılaştırılması dikkat çekti.
Prof. Dr. Erhan Afyoncu son olarak, mimar ve mühendislerin geçmişteki yapı tekniklerinden daha fazla ders çıkarması gerektiğini savundu. Paylaşım kısa sürede çok sayıda yorum aldı.
