Sıfır Atık Hareketi kapsamında hazırlanan Depozito İade Sistemi (DOA) için geri sayım tamamlanıyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı bünyesinde faaliyet gösteren Türkiye Çevre Ajansı’nın yürüttüğü uygulama, 1 Temmuz itibarıyla Türkiye genelinde devreye alınacak. Yeni sistemle birlikte vatandaşlar, üzerinde “DOA” logosu bulunan ambalajları iade ederek depozito ücretlerini geri alabilecek.
Yeni uygulama özellikle plastik, cam ve alüminyum içecek ambalajlarını kapsıyor. Amaç ise hem atığın azaltılması hem de geri dönüşüm sürecinin daha düzenli hale gelmesi.
Marketler ve işletmeler sisteme dahil oluyor
Depozito sisteminin başlamasıyla birlikte sadece büyük marketler değil, küçük işletmeler de uygulamanın bir parçası olacak. Market, bakkal, büfe, restoran, otel ve kafelerin “Depozito Bilgi Yönetim Sistemi”ne kayıt yaptırması gerekiyor.
Büyük zincir mağazalarda otomatik çalışan Depozito İade Makineleri kurulacak. Bu makineler teslim edilen ambalajı tanıyacak ve iade bedelini otomatik olarak hesaplayacak.
Küçük işletmeler için ise farklı bir yöntem uygulanacak. Yetkili operatörler tarafından el terminalleri, barkodlu klipsler ve özel toplama poşetleri ücretsiz verilecek. Böylece küçük esnafın sisteme uyumu kolaylaştırılmaya çalışılacak.
İade ücretleri dijital cüzdana aktarılacak
Sistemin en dikkat çeken taraflarından biri ödeme yöntemi oldu. Vatandaşlar ambalajları teslim ettikten sonra ücretlerini doğrudan dijital ortamda alacak.
DOA mobil uygulaması üzerinden oluşturulan hesaplara iade bedelleri anında aktarılacak. Biriken tutarlar daha sonra banka hesabına gönderilebilecek ya da ATM üzerinden çekilebilecek. Ayrıca anlaşmalı iş yerlerinde harcama yapılmasının da önü açılacak.
Bu nedenle vatandaşların özellikle DOA logolu ürünleri satın alırken ambalajı atmaması gerektiği belirtiliyor.
Yeni sistemle milyonlarca ton atığın geri kazanılması hedefleniyor
Türkiye Çevre Ajansı yetkilileri, sistem tam kapasiteye ulaştığında her yıl milyonlarca ton atığın kaynağında ayrıştırılmasının planlandığını belirtiyor. Özellikle içecek ambalajlarının geri dönüşüme kazandırılmasıyla birlikte hammadde ihtiyacının azaltılması hedefleniyor.
Yetkililer ayrıca karbon ayak izinin düşürülmesi açısından sistemin önemli bir rol oynayacağını düşünüyor. Uygulamanın ilk dönemlerinde vatandaşların alışkanlık kazanmasının biraz zaman alabileceği konuşulsa da, uzun vadede günlük hayatın normal bir parçası haline gelmesi bekleniyor.
Vatandaşlara “DOA logosuna dikkat edin” uyarısı
1 Temmuz sonrası dönemde vatandaşların içecek satın alırken ambalaj üzerindeki DOA logosunu kontrol etmesi önem taşıyacak. Çünkü yalnızca sistem içinde yer alan ambalajlar depozito kapsamında değerlendirilecek.
