Türkiye’de gençlerin yaşam koşullarına ışık tutan “Türkiye’de Gençlerin İyi Olma Hali Araştırma Raporu - 6”, çarpıcı sonuçlar ortaya koydu. 33 ilde 18-29 yaş aralığındaki 1.403 gençle yapılan görüşmeler, gençlerin artık gelecek planı kurmak yerine günlük yaşamlarını sürdürebilme derdine düştüğünü gösterdi.
Rapora göre gençler arasında yaşam memnuniyetinde sınırlı bir artış gözlense de bu artışın kalıcı bir iyileşmeye işaret etmediği görülüyor.
Yaşam memnuniyetinde artış var ama yeterli değil
Araştırmada gençlerin yaşam memnuniyeti yüzde 54 seviyesine yükseldi. Ancak bu oran, geçmiş yıllarla kıyaslandığında halen düşük seviyelerde bulunuyor. Özellikle geleceğe dair umut taşıyanların oranının yüzde 45’te kalması, gençlerin önemli bir bölümünün yarınlara temkinli baktığını ortaya koyuyor.
İş aramak psikolojik yük haline geldi
Raporda en dikkat çeken başlıklardan biri, işsizlik sürecinin gençler üzerindeki etkisi oldu. Çalışan gençlerde yaşam memnuniyeti yüzde 58 seviyesinde ölçülürken, iş arayan gençlerde bu oran yüzde 27’ye kadar geriliyor.
Benzer bir tablo umut oranlarında da görülüyor. Çalışan gençlerin yarısı geleceğe dair umut taşırken, iş arayanlarda bu oran yüzde 16’da kalıyor. Gençlerin yüzde 72’si iş bulmanın zor olduğunu dile getirirken, bu sürecin sadece ekonomik değil psikolojik bir yıkım alanı olduğu ifade ediliyor.
Ekonomik koşullar gençleri zorluyor
Araştırmaya katılan gençlerin yalnızca yüzde 40’ı maddi durumundan memnun olduğunu belirtti. Büyük çoğunluk ise gelir ile ihtiyaç arasındaki fark nedeniyle zorlandığını dile getirdi.
Gençlerin yüzde 84’ü göreli yoksunluk yaşadığını ifade ederken, her iki gençten biri son bir yılda gelirinin giderlerini karşılamadığını söyledi. Kredi kartı borcu taşıyanların oranı yüzde 35 olurken, düzenli bütçe yapıp birikim sağlayabilenlerin oranı yüzde 26’da kaldı.
Yurt dışı isteğinde düşüş dikkat çekti
Önceki yıllarda yükselişte olan yurt dışına gitme isteğinin bu yıl gerilediği görüldü. 2023 yılında yüzde 43 olan bu oran, 2025 verilerinde yüzde 28’e düştü.
Başka bir ülkede yaşamak isteyen gençlerin öncelikli tercihlerinin Almanya, ABD ve İngiltere olduğu belirtildi. Göç isteğinin temel nedenleri arasında ise daha iyi eğitim ve iş imkanları öne çıktı.
Sağlık algısında gerileme var
Gençlerin sağlık durumuna ilişkin değerlendirmelerinde de düşüş gözlendi. 2023 yılında sağlık memnuniyeti yüzde 87 seviyesindeyken, bu oran 2025’te yüzde 72’ye geriledi.
Özellikle iş arayan gençlerde sağlık memnuniyetinin daha düşük olduğu dikkat çekti. Gençlerin önemli bir bölümü düzenli olarak uykusuzluk, bitkinlik ve mutsuzluk yaşadığını ifade etti. Bu tablo, ruhsal yıpranmanın giderek arttığını gösteriyor.
Dijital dünyada erişim var ama yetkinlik geriliyor
Gençlerin büyük çoğunluğu internete erişim sağlarken, dijital beceriler konusunda aynı tablo görülmüyor. Araştırmaya göre gençlerin yüzde 95’i internet kullanıyor, yüzde 83’ü ise Instagram’da aktif.
Buna karşın kendini dijital anlamda yeterli görenlerin oranı yüzde 28’e kadar düştü. Ayrıca her dört gençten biri siber zorbalığa ya da rahatsız edici mesajlara maruz kaldığını belirtti.
