Sinop’ta tezgâhları doldurmaya başlayan palamut, balıkçı ve tüketiciyi sevindirirken stokların geleceğine ilişkin tartışmayı da beraberinde getirdi. Sinop Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Osman Samsun, 15 Ağustos’tan itibaren avlanan balıkların henüz küçük olduğunu ve üreme gerçekleştirmemiş olabileceklerini söyledi. Tarım ve Orman Bakanlığının küçük ölçekli balıkçılara 15-31 Ağustos arasında ağla avcılık izni vermesinin ardından av miktarı arttı. Samsun’a göre bugün 200-250 gram ağırlığında yakalanan palamutlar yalnızca bir ay daha denizde kalsa 400-450 grama ulaşabilir. Tartışmanın merkezinde ise kısa vadeli kazanç ile balık stoklarının geleceği arasındaki denge bulunuyor.
Küçük palamut avı tartışılıyor
Prof. Dr. Samsun, bilimsel açıdan bir balığın avlanmadan önce en az bir kez üremesinin stokların devamlılığı bakımından kritik olduğunu belirtti. Mevcut literatüre göre bugün yakalanan küçük palamutların henüz üremediğini ifade eden Samsun, erken avcılığın gelecek yıllardaki stoklar üzerinde baskı oluşturabileceğini söyledi.
Üstelik mesele yalnızca balık sayısıyla sınırlı değil. Samsun’un verdiği bilgiye göre 200-250 gramlık balıklar yaklaşık bir ay içinde 400-450 grama çıkabiliyor. Bu da aynı balığın daha geç avlanması halinde hem daha fazla ürün elde edilmesi hem de üreme fırsatı bulması anlamına geliyor.
"Palamut av sezonu ekim ayına kaydırılmalı"
Türkiye’de genel av sezonu 1 Eylül’de başlayacak. Samsun, bu tarihten sonra palamut avı miktarının çok daha yüksek seviyelere çıkmasının beklendiğini aktardı. Ancak iklim değişikliği ve deniz suyu sıcaklıklarındaki artış, sezon takvimini yeniden tartışmaya açıyor.
Sinop Üniversitesi öğretim üyelerinin araştırmalarını Tarım ve Orman Bakanlığı ile paylaştığını belirten Samsun, bilim çevrelerinde avcılık süresinin ekim ayına kaydırılmasının stoklar açısından daha yararlı olabileceği görüşünün bulunduğunu söyledi. Böyle bir değişiklik, özellikle henüz üremeyen balıkların korunmasına daha fazla zaman sağlayabilir.
Palamut bolluğunda küçük balıkçı dengesi
Erken palamut avı kararının ekonomik bir yönü de bulunuyor. Küçük ölçekli balıkçılar, büyük gırgır tekneleri yoğun avcılığa başlamadan önce denize çıkarak gelir elde etmek istiyor. Samsun, bu talebin sosyal ve ekonomik açıdan anlaşılabilir olduğunu ancak uzun vadeli stok hesabının gözden kaçırılmaması gerektiğini vurguladı.
Balıkçılık gelirinin devam edebilmesi için denizde yeterli üreme stokunun kalması gerekiyor. Samsun’a göre iklim değişikliğinin oluşturduğu yeni koşullar da hesaba katılarak balıkçılar, bilim insanları ve kamu kurumlarının av takvimini birlikte değerlendirmesi gerekiyor.
