Son yıllarda yapay zekâ teknolojilerindeki hızlı gelişim, insanların bilgiye ulaşma biçimlerini kökten değiştirdi. Günümüzde pek çok kişi günlük sorularından mesleki konulara kadar birçok alanda yapay zekâ sistemlerinden destek alıyor. Ancak uzmanlar, özellikle psikolojik destek söz konusu olduğunda önemli bir uyarıda bulunuyor: Yapay zekâ, bir psikoloğun yerini tutamaz.
Uzman Klinik Psikolog Doğukan Demirel, yapay zekâ uygulamalarının psikolojik danışmanlıkla karıştırılmasının ciddi riskler barındırabileceğini belirtiyor. Demirel’e göre yapay zekâ sistemleri bilgi sunma ve genel öneriler verme konusunda faydalı olabilir; ancak psikoterapi süreci bundan çok daha fazlasını içeriyor.
Psikoterapinin yalnızca doğru cümleleri kurmaktan ibaret olmadığını vurgulayan Demirel, terapinin temelinde insan ilişkisi bulunduğunu ifade ediyor. “Bir danışanın gözlerindeki duyguyu okumak, ses tonundaki kırılmayı fark etmek ya da terapötik sessizliğin anlamını kavramak, insana özgü becerilerdir,” diyen Demirel, bu unsurların teknolojiyle ikame edilemeyeceğini söylüyor.
Uzmanlara göre psikoterapi aynı zamanda ciddi etik sorumluluklar içeren bir meslek. Klinik psikologlar uzun bir eğitim sürecinden geçiyor, süpervizyon alıyor ve meslek etiği çerçevesinde çalışıyor. Yapay zekâ sistemlerinin ise böyle bir mesleki sorumluluğu veya hukuki bağlayıcılığı bulunmuyor.
Bununla birlikte uzmanlar teknolojiye tamamen karşı olunması gerektiğini düşünmüyor. Yapay zekânın psikoloji alanında eğitim materyalleri üretmek, toplumsal farkındalık oluşturmak ve bilgiye erişimi kolaylaştırmak açısından önemli bir araç olabileceği ifade ediliyor. Ancak uzmanlar, bu araçların profesyonel psikolojik destekle karıştırılmaması gerektiğinin altını çiziyor.
“Psikoloji bilimi insanı anlamaya dayanır,” diyen Demirel, insan ruhunun yalnızca verilerle değil deneyim, empati ve gerçek bir insan ilişkisiyle anlaşılabileceğini belirtiyor.
