Türkiye’nin en büyük sulama yatırımlarından biri olan Silvan Projesi’nde çalışmalar tüm hızıyla devam ediyor. Projenin en önemli mühendislik yapılarından Silvan Sulama Tüneli’nde kazı çalışmaları sürerken, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı tünelin 2027 yılında tamamlanmasının hedeflendiğini açıkladı.
Bakan Yumaklı, Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanı İbrahim Şenel ile birlikte Silvan Tüneli'ndeki çalışmaları yerinde inceleyerek projenin geldiği son durum hakkında bilgi aldı. Yumaklı, 13,2 kilometre uzunluğundaki ve 10 metre iç çapındaki tünelin tamamlandığında Türkiye’nin sulama amaçlı en büyük tüneli olacağını belirtti.
Silvan Projesi'nin kalbinde yer alan dev tünel, yalnızca uzunluğuyla değil, taşıyacağı su miktarıyla da dikkat çekiyor. Tünelin saniyede 212 metreküp su iletmesi planlanıyor. Bu kapasite, Çoruh Nehri'nin ortalama 192 metreküplük debisinin de üzerinde bulunuyor.
13,2 kilometrelik dev mühendislik yapısı
Silvan Sulama Tüneli'nin toplam uzunluğu 13 bin 236 metreye ulaşıyor. Tünelin kazı çapı 11,2 metre, tamamlandığında kullanılacak iç çapı ise 10 metre olacak. 10 metrelik iç çap, yaklaşık dört katlı bir bina yüksekliğine karşılık geliyor.
Tünelin kazılması için 2 bin 500 ton ağırlığında ve yaklaşık 120 metre uzunluğunda dev bir tünel açma makinesi, yani TBM kullanılıyor. Bu makine 11,2 metrelik kazı çapıyla Silvan'ın zorlu yeraltı koşullarında ilerliyor.
Tünelin toplam kazı hacminin yaklaşık 1,1 milyon metreküp olması öngörülüyor. Projede su alma ve çıkış yapılarında da yaklaşık 22 bin metreküp beton imalatı gerçekleştirilecek.
2 milyon 350 bin dekar arazi suya kavuşacak
Silvan Tüneli aslında çok daha büyük bir sistemin parçası. Silvan Projesi; 8 baraj ve 23 sulama tesisinden oluşan dev bir su ve tarım altyapısı yatırımı olarak hayata geçiriliyor.
Proje tamamlandığında 2 milyon 350 bin dekar tarım arazisinin modern sulama imkanına kavuşması hedefleniyor. Bu alan yaklaşık 330 bin futbol sahasına denk geliyor.
Projenin ana su kaynağı olan Silvan Barajı ise yaklaşık 7 milyar metreküp su depolama kapasitesine sahip olacak. Baraj, Atatürk Barajı'nın ardından GAP kapsamındaki en büyük ikinci sulama barajı olarak öne çıkıyor.
Depolanan su, Silvan ve Babakaya sulama tünelleri üzerinden tarım alanlarına ulaştırılacak. Böylece dağlık alanların içerisinden oluşturulan dev iletim sistemiyle Diyarbakır'ın geniş tarım arazilerine su taşınacak.
Sistemin diğer dev ayağı: Babakaya Tünelleri
Silvan Projesi'nde yalnızca Silvan Tüneli bulunmuyor. Projenin diğer önemli iletim yapılarından biri Babakaya Tüneli.
Babakaya sistemi iki ayrı tünelden oluşuyor. Her bir tünelin uzunluğu 5 bin 320 metreye ulaşıyor. İki tünelin toplam su iletim kapasitesi ise saniyede 212 metreküp olarak planlanıyor. Bakan Yumaklı, ilk tüpte kazının tamamlanmasına yaklaşık 500 metre, ikinci tüpte ise yaklaşık 1.600 metre kaldığını ve Babakaya Tüneli'nin Mart 2027'de tamamlanmasının hedeflendiğini açıkladı.
Projenin su iletim ağı bununla da sınırlı değil. Yaklaşık 98 kilometre uzunluğundaki Silvan Sağ Sahil Cazibe Ana Kanalı, depolanan suyu sulama sahalarına taşıyan ana arter olacak.
360 milyar liralık yatırım
Silvan Projesi'nin güncel yatırım büyüklüğü yaklaşık 360 milyar liraya ulaşıyor. Projenin tamamlanmasıyla Diyarbakır'ın tarımsal üretiminde de büyük bir artış bekleniyor.
Bakan Yumaklı'nın verdiği bilgilere göre proje tamamlandığında bölgedeki üretimin 3 kattan fazla artması, Diyarbakır'ın yıllık tarımsal üretiminin mevcut yaklaşık 2,3 milyon tondan 7 milyon tonun üzerine çıkması öngörülüyor.
Bu dönüşümün ekonomiye yıllık yaklaşık 43 milyar liralık katkı sağlaması ve doğrudan ve dolaylı olarak yaklaşık 305 bin kişiye istihdam oluşturması bekleniyor.
Silvan Projesi kapsamında Pamukçay, Başlar, Kuruçay ve Ambar barajlarının tamamlandığı belirtilirken, Bulaklıdere, Kıbrıs ve Karacalar barajlarında yatırım, kamulaştırma ve hazırlık çalışmaları devam ediyor. Proje kapsamında ayrıca Batman'a yılda 76 milyon metreküp içme suyu sağlanması hedefleniyor.
Silvan Tüneli'nin 2027 yılında tamamlanmasıyla birlikte Türkiye'nin en büyük sulama projelerinden birinin en kritik su iletim hatlarından biri daha devreye girmiş olacak. 13,2 kilometre boyunca dağın içerisinden ilerleyen ve saniyede 212 metreküp su taşıyacak olan tünel, Silvan Projesi'nin tarımsal üretime dönüşecek su altyapısının en önemli parçalarından biri olacak.
