Aniden bastıran soğuklarla beraber evlerde kombiler, sitelerde ise merkezi sistem kazanları çalışmaya başladı. Fakat bu kış ısınma maliyetlerini doğrudan etkileyecek kritik bir detay var: Nisan ayında uygulamaya konulan ve şehirden şehre değişen aylık doğal gaz kotaları. Belirlenen tüketim limitini aşan vatandaşlar, ikinci kademeden faturalandırıldığı için birim fiyat bazında yüzde 50'yi geçen bir fiyat farkı ödemek zorunda kalacak.
İllere göre kotalar dağıtım şirketlerinin sitesinde
Sistem basit bir mantıkla çalışıyor ama cebi doğrudan yakıyor. BOTAŞ ve yerel dağıtım şirketleri her ilin coğrafi yapısına göre aylık bir tüketim sınırı belirliyor. Bu kotalar şirketlerin internet sayfalarında yayınlanıyor. Tüketiminiz Kademe-1 sınırları içindeyse sorun yok. Ancak o sınırı geçtiğiniz an sistem sizi otomatikman Kademe-2 kategorisine atıyor.
BOTAŞ’ın toptan satış rakamlarına baktığımızda tablonun ciddiyeti netleşiyor. Toptan satışta Kademe-1 için her 1.000 metreküp gazın fiyatı 10 bin 625 TL olarak uygulanıyor. Kota aşıldığında ise aynı miktar gaz için istenen rakam 18 bin TL'ye fırlıyor. Rakamlar ham fiyatta bile aradaki uçurumu gösteriyor.
Ankara örneğinde metreküp fiyatı 26 lirayı aşıyor
Toptan fiyatların üzerine KDV, ÖTV ve dağıtım firmalarının aldığı Sistem Kullanım Bedeli (SKB) eklendiğinde tüketicinin ödeyeceği nihai rakam iyice ağırlaşıyor.
Başkent Ankara’daki güncel veriler durumu açıkça ortaya koyuyor:
Kademe-1 (Kota altı): Metreküp başına 17,35 TL
Kademe-2 (Kota üstü): Metreküp başına 26,20 TL
Yetkili isimler, Türkiye’nin diğer illerindeki fiyatların da Ankara’daki bu rakamlara çok yakın seyrettiğini belirtiyor. Aradaki bu fark, kotayı aşan bir hanenin faturasının doğrudan katlanması anlamına geliyor.
Yüzde 12 denmişti ama sert kışta durum değişebilir
Kademeli sisteme ilk geçildiğinde, abonelerin sadece yüzde 12’lik bir kısmının üst kademeden etkileneceği açıklanmıştı. Fakat enerji sektör temsilcileri durumun kâğıt üzerindeki gibi kalmayacağını söylüyor.
Aralık, ocak ve şubat aylarında yaşanacak dondurucu soğuklarda ısınma ihtiyacı tavan yapıyor. Bu aylarda tüketim tavan yapacağı için, baştan tahmin edilen yüzde 12'lik kesim katlanacak ve çok daha fazla aile yüksek fiyatlı Kademe-2 tuzağına düşecek.
Merkezi sistemli binalarda yönetimlerin hata yapma lüksü yok
Kademeli tarife sadece evinde kombi yakanları değil, merkezi sistemle ısınan koca siteleri de vuruyor. Merkezi binalarda gaz kullanımı tek bir ana sayaç üzerinden okunuyor.
Bu yüzden apartman yöneticilerinin kazan sıcaklıklarını dışarıdaki havaya göre anlık ayarlaması şart. Eğer binanın toplam tüketimi aylık kotayı geçerse, faturadaki o devasa artış binadaki tüm dairelere yansıyor. Sonuçta da kat sakinleri rekor düzeydeki ısınma aidatlarıyla baş başa kalıyor.
