Tarım ve Orman Bakanlığı HAYGEM eski Daire Başkanı Dr. Ender Burçak, süt ve süt ürünleri piyasasında yaşanan son gelişmelere dair çarpıcı değerlendirmelerde bulundu. Burçak'ın analizleri, Türkiye'nin gündeminden düşmeyen tereyağı ithalatının aslında çok daha derin bir sorunun sadece görünen yüzü olduğunu ortaya koydu.
SÜT ARZINDAKİ DÜŞÜŞ İTHALATI ZORUNLU KILDI
Sektörde normal şartlarda bahar döneminde süt fazlası oluşması ve bu fazlanın süt tozuna çevrilmesi gerekiyor. Ancak sahadaki güncel tablo beklentilerin oldukça uzağında seyrediyor.
Piyasada süt tozu üretimi ciddi oranda düşerken, krema arzında da daralma yaşanıyor. İhtiyacın iç piyasadan karşılanamaması, tereyağı ithalatını kaçınılmaz bir son haline getiriyor.
Dr. Burçak bu tabloyu, süt tozu üretmenin artık ekonomik olmaması veya işlenecek süt hacminin giderek azalması şeklinde iki temel nedene bağlıyor. Arzın en yüksek olması beklenen aylarda bile ithalata yönelinmesi, üretim tarafındaki sıkıntının boyutunu net bir şekilde gösteriyor.
ÜRETİMDE YAŞANAN İKİ BÜYÜK KIRILMA NOKTASI
Uzun süredir sektördeki tartışmalar piyasada sütün fazla olduğu ve planlama eksikliği yaşandığı ekseninde yürütülüyordu. Gelinen noktada ise asıl sorunun yeterli düzeyde süt üretilememesi olduğu anlaşıldı. 2023 yılından bu yana arz fazlası gerekçesiyle gebe düve ithalatı kısıtlamaları, işletmelerin üretim kapasitesini artırmasını engelledi.
İkinci büyük darbe ise hayvan hastalıklarından geldi. 2025 yılı başından itibaren etkisini giderek artıran şap hastalığı nedeniyle sürüden çıkışlar ve kesim oranları yüksek seviyelere ulaştı.
"MAYIS AYINDAN SONRA SÜT BULMAK ZORLAŞACAK"
Yüksek yem maliyetleri ve baskılanan çiğ süt fiyatları, küçük ve orta ölçekli işletmeleri üretim sisteminin dışına itmeye devam ediyor. Sahadan gelen bu sinyaller, önümüzdeki aylar için endişe verici bir tablo çiziyor.
Süt arzındaki zayıflamanın altını çizen Dr. Burçak, tehlikenin boyutunu oldukça net ifadelerle dile getirdi. Mayıs ayından itibaren piyasada süt bulmanın zorlaşacağı ve fiyatların artacağı belirtiliyor. Sektörde beklenen bu daralma damızlık hayvanların değerinin artmasına neden olacak. Uzmanlara göre damızlık hayvanlar en az altın kadar değerli hale gelecek.
