Yaz aylarıyla birlikte yeniden artan kene vakaları, bu yıl da can kayıplarına yol açtı. Sivas ve Tokat başta olmak üzere Türkiye'de vücuduna kene yapışmasının ardından Kırım Kongo Kanamalı Ateşi'ne (KKKA) yakalanan 12 kişi hayatını kaybetti. Art arda gelen ölüm haberlerinin ardından gözler Kayseri'de yürütülen yerli aşı çalışmasına çevrildi. Erciyes Üniversitesi bünyesindeki Aşı Araştırma ve Geliştirme Enstitüsü'nde geliştirilen KKKA aşısının birinci faz testleri tamamlanmak üzere. Çalışmanın ikinci ve üçüncü fazları da tamamlandığında aşının kullanıma hazır hale gelmesi bekleniyor.
KKKA aşısında birinci faz testlerinin sonuna gelindi
Keneler aracılığıyla bulaşabilen Kırım Kongo Kanamalı Ateşi, özellikle yaz aylarında Türkiye'nin bazı bölgelerinde yeniden gündeme geliyor. Bu yıl yaşanan 12 can kaybı da hastalığa karşı yürütülen aşı çalışmalarının önemini artırdı. Erciyes Üniversitesi'ndeki ekip, KKKA aşısı üzerinde çalışmalarını sürdürüyor.
Aşının geliştirilmesinde, COVID-19 salgını döneminde TURKOVAC'ın çalışmalarını yürüten Prof. Dr. Aykut Özdarendeli ve ekibi görev alıyor. Aşı Araştırma ve Geliştirme Enstitüsü bünyesinde devam eden çalışmalarda birinci faz testleri bitme noktasına geldi.
Klinik araştırmalardaki ilk faz, aşının geliştirme sürecinin tamamlandığı anlamına gelmiyor. Çalışmanın sonraki aşamalarında ikinci ve üçüncü faz süreçlerinin de tamamlanması gerekiyor. Bu nedenle araştırmanın ilerleyişi kadar sonraki testlerden elde edilecek sonuçlar da belirleyici olacak.
Yerli KKKA aşısını ikinci ve üçüncü faz bekliyor
Erciyes Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Fatih Altun, yerli KKKA aşısındaki sürecin düzenli biçimde ilerlediğini söyledi. Altun, birinci fazın ardından ikinci ve üçüncü faz çalışmalarının tamamlanmasıyla aşının hazır hale geleceği sürece ilerlediklerini belirtti.
Altun, “Benim tahminim birinci fazla birlikte ikinci ve üçüncü faz sürecini de tamamlayıp aşının hazır olması süreçlerine doğru düzenli istikrarlı bir ilerleme içinde olduğumuzu söylemek istiyorum” ifadelerini kullandı.
Aşının önünde böylece iki kritik klinik araştırma aşaması daha bulunuyor. İkinci ve üçüncü fazdan elde edilecek verilerin ardından süreçte yeni bir aşamaya geçilebilecek. Üniversite tarafından aşının kullanıma sunulacağı kesin bir tarih ise paylaşılmadı. Bu nedenle mevcut tablo, aşının tamamlandığı ya da kısa süre içinde kullanıma gireceği şeklinde yorumlanmamalı.
Erciyes Üniversitesi TURKOVAC deneyimini KKKA aşısına taşıyor
KKKA aşısı çalışmasının dikkat çeken taraflarından biri de araştırmayı yürüten ekibin geçmiş deneyimi. Prof. Dr. Aykut Özdarendeli başkanlığındaki ekip, COVID-19 salgını sırasında geliştirilen yerli inaktif aşı TURKOVAC'ın çalışmalarında da görev aldı.
Şimdi aynı araştırma altyapısında kene yoluyla bulaşabilen KKKA'ya karşı aşı üzerinde çalışılıyor. İlk fazın tamamlanmaya yaklaşması, klinik araştırmanın sonraki basamaklarını daha görünür hale getirdi.
Ancak aşının kullanıma hazır hale gelmesi için birinci fazın ardından ikinci ve üçüncü faz süreçlerinin de tamamlanması gerekiyor. Bu aşamalarda elde edilecek sonuçlar aşının geleceği açısından belirleyici olacak. Çalışmanın takvimi ilerledikçe, özellikle Sivas ve Tokat gibi KKKA vakalarının gündeme geldiği illerde aşının ne zaman kullanılabileceği sorusu da daha fazla öne çıkacak.
