Arkeoloji dünyası, İskandinav topraklarından gelen benzersiz bir keşif haberiyle çalkalanıyor. Norveç’in güneyinde, bugüne kadar Viking dönemiyle ilgili önemli bir merkez olarak kabul edilmeyen Rena yakınlarındaki bir tarlada, Viking tarihinin en büyük sikke hazinelerinden biri gün yüzüne çıkarıldı. Metal dedektörleriyle başlayan arama tarama çalışmaları, toprağın altından adeta bir tarih fışkırmasıyla rekor düzeyde bir arkeolojik başarıya dönüştü.
Dedektörler susmak bilmedi: 19 sikkeden dev hazineye
Bölgede ilk aramayı yapan ekibin yüzeyde yalnızca 19 gümüş sikkeye ulaşmasının ardından, sinyallerin kesilmemesi üzerine durum uzman arkeologlara bildirildi. Alana gelen kazı ekiplerinin titiz çalışmaları sonucunda, tam 4 bin 772 adet gümüş sikke topraktan çıkarıldı. Arkeolog May-Tove Smiseth, yaşanan deneyimi "eşi benzeri görülmemiş bir keşif" olarak nitelendirirken, sikkelerin çıkarıldığı toprağın taşsız yapısı sayesinde paraların "adeta yeni basılmış gibi" günümüze ulaştığını vurguladı.
Viking tarihinin sınırları aşıldı
Uzmanlar, milattan sonra 1050 yılına tarihlenen bu hazinenin, şimdiye kadar bulunan en büyük Viking sikke topluluğu olduğunu belirtiyor. Konunun uzmanı Profesör Svein Harald Gullbekk, daha önce en fazla 2 bin parçalık toplu buluntulara rastlandığını, bu keşifle birlikte ilk kez 3 bin sınırının aşılarak tarihi bir rekor kırıldığını ifade etti. Bulunan paraların büyük bir kısmının Alman ve İngiliz menşeili olması dikkat çekerken, bu durum dönemin küresel ticaret ağının büyüklüğünü de gözler önüne seriyor. Profesör Gullbekk, Vikinglerin son büyük liderlerinden Harald Hardrada'nın 1045'te Bizans'tan dönüşü sonrası kurduğu ulusal para sisteminin hemen sonrasına denk gelen bu birikimin, dönemin şartlarında büyük bir çiftlik satın alabilecek devasa bir servete karşılık geldiğini tahmin ediyor.
O tarla neden bir banka kasası gibi kullanıldı?
Keşfi asıl gizemli kılan unsur ise hazinenin bulunduğu konum oldu. Geçmişte hiçbir büyük Viking yerleşkesine ev sahipliği yapmadığı düşünülen bu tarla, araştırmacılara göre geçmişte birileri tarafından "doğal bir kasa" olarak kullanıldı. Viking döneminde insanların servetlerini savaşlardan, hırsızlardan korumak ya da tanrılara adak sunmak amacıyla organik keseler içinde toprağa gömmelerinin oldukça yaygın bir güvenlik yöntemi olduğu biliniyor.
Tarlanın daha önce hazine avcıları tarafından hiç taranmamış olması şans eseri bu büyük mirası korurken, arkeologlar bölgede başka hazinelerin ve kayıp çiftlik yerleşimlerinin de olabileceğine inanıyor. İzlanda sagalarında adı geçen kayıp hazinelerin peşine düşen araştırma ekibi, önümüzdeki sezon da aynı bölgede kazı çalışmalarına devam edecek.
