Türk mutfağının yüzlerce çeşit zenginliğinde, her bölgenin kendine has lezzetlerinden biri olan 'Tirit', sofraları süslüyor. Farklı malzeme ve pişirme yöntemlerine sahip bu yemeğin, Türkiye'nin dört bir yanında yüzlerce çeşidi bulunuyor. Wikipedia'da Tokat tiritinden bahsedilmese de bu lezzetin tadı bir başka. Tokatlıların hafta sonları sabah kahvaltılarında vazgeçilmezi olan tirit damaklarda farklı bir tat bırakıyor.
Tokat, Kastamonu, Sinop, Samsun ve Konya'dan Şanlıurfa'ya, Diyarbakır'dan Ankara'ya kadar birçok yerel mutfağın vazgeçilmezlerinden olan Tirit, genel olarak kızartılmış veya bayat ekmeğin et suyuna batırılmasıyla elde ediliyor. Farklı et çeşitlerinin kullanılabildiği bu yemeğin kaz, ördek, tavuk, inek ve koyun eti ile yapılan çeşitleri mevcut.
Özellikle Tokat Tiridi, bu çeşitler arasında kendine özgü bir yer edinmiş durumda. Kıyma ile hazırlanan bu lezzetli yemek, yerel baharatlarla zenginleştirilerek, tereyağında kavruluyor. Son olarak bir yumurta kırılıp karıştırılıyor ve sıcak su eklenerek pişiriliyor. Kıvamını ise tamamen damak zevkinize göre ayarlayabilirsiniz.
Türkiye'de Tirit'in popülerliği o kadar büyüktür ki, bu lezzetli yemeği öven birçok türkü ve şarkı sözleri bulunmaktadır. Özellikle "Tiridine Bandım" adlı türkü, Tirit'i anlatan en bilindik eserlerden biridir. Bu türkü, Tirit'in eşsiz lezzetini ve Türk mutfağının bir parçası olduğunu vurgulamaktadır.
Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenen ve coğrafi işaret alan Tirit çeşitlerinden bazıları arasında Kastamonu Tiridi, Urfa Tiridi, Diyarbakır Tirit Yemeği, Konya Tiridi, Tamtak Tiridi, Kaz Tiridi ve Samsun Kaz Tiridi bulunuyor.
Geleneksel Türk mutfak kültürünün bir parçası olan Tirit, lezzeti ve besleyici özelliği ile Türkiye'deki her sofrada kendine özgü bir yer buluyor. Her bir çeşidi ile farklı bir lezzet deneyimi sunan Tirit, Türk mutfağının çeşitliliğini ve zenginliğini yansıtıyor.
Müzede dikkat çeken ayrıntı
Türkiye'nin İlk 'Kelime Müzesi'nde 'Tiridine Bandım'ın sözleri dikkat çekiyor. Türkçe kelimelerin, atasözlerinin ve deyimlerin anlamını çocuklara ve gençlere öğretmek amacıyla yazar Şermin Yaşar tarafından kurulan bu benzersiz müze türkünün sözlerini ziyaretçileriyle buluşturuyor.
Yazar Şermin Yaşar'ın çocuklara ve gençlere Türkçe'yi sevdirmek ve onlara dilimizin zenginliklerini tanıtmak amacıyla başlattığı bu projenin bir parçası olarak 'Tiridine Bandım' türküsü, kelime müzesinin en önemli köşelerinden birini oluşturuyor.
Tokatlılar da bu Kastamonu türküsüne yabancı değil. Her iki bölgenin ortak bir türkü sevgisi ve dil zenginliği üzerine kurulu kültürel bağları, Kelime Müzesi'nin duvarları arasında daha da anlam kazanıyor. Müze, gençlerin ve çocukların dilimize, edebiyatımıza ve kültürümüze olan ilgisini artırmayı hedeflerken, aynı zamanda Türkiye'nin dört bir yanından gelen ziyaretçilere de farklı yörelerin dil zenginliklerini tanıtıyor.
Peki Tokat'ın meşhur tiriti nasıl yapılıyor.
Müfide Ersoy teyzemizin anlatımı ile Tokat tiridi tarifi.
Tokat Tiridi Tarifi İçin Malzemeler
1 adet yumurta
1 çay tabağı kıyma veya kus başı et de olabilir tercih sizin
1 yemek kaşığı tepeleme salça
1 çay kaşığı toz biber
1 tutam kimyon
Azıcık karabiber
Tuz
Sarımsak
1 yemek kaşığı tepeleme tereyağ
Sıcak su
İlk olarak yağımızı derin bir tavaya koyuyoruz ,kızarınca üzerine kıymayı koyup kavuruyoruz, üzerine yumurtayı kırıp karıştırıyoruz ,üzerine salçayı baharatları tuzu koyup karıştırıyoruz, üzerine sıcak su ilave ediyoruz, suyu göz kararı yapıyoruz, duru olmayacak çokta koyu olmayacak ,sonra sarımsak rendeliyoruz kaynatıyoruz,biraz bu kadar bizim sabah kahvaltılarımızın vazgeçilmezi tirit afiyet olsun.
