Tokat’ın Sulusaray ilçesindeki Sebastapolis Antik Kenti’nde bu yıl yürütülen kazı çalışmalarında üç yeni yazıt gün yüzüne çıkarıldı. Yazıtlardan birinin küçük bir çocuğa ait olduğu düşünülüyor.
Tokat kent merkezine 69 kilometre uzaklıktaki Sulusaray ilçesinde bulunan Sebastapolis Antik Kenti’nde yürütülen arkeolojik kazılarda önemli bulgulara ulaşıldı. Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın izniyle Tokat Müze Müdürlüğü başkanlığında gerçekleştirilen çalışmalarda, bu yıl üç yeni yazıt keşfedildi. Yazıtlardan birinin küçük bir çocuğa ait mezar taşı olduğu, diğerlerinin ise onurlandırma ve tarihi kişiliklere gönderme yapan metinler içerdiği belirlendi.
Roma İmparatorluğu’nun görkemli şehirlerinden biri
Kuruluş tarihi kesin olarak bilinmeyen Sebastapolis Antik Kenti, Roma İmparatoru Trajan döneminde (MS 98–117) Pontus Galatius ve Polemoniacus eyaletlerinden ayrılarak Kapadokya eyaletine dahil edildi. O dönemde Karadeniz’in en büyük beş kentinden biri olduğu belirtilen Sebastapolis, ekonomik ve kültürel açıdan büyük bir zenginliğe sahipti.
Kentin, o dönemde yalnızca seçkin şehirlerin sahip olabildiği para basma yetkisine sahip olduğu da biliniyor. Ancak büyük savaşlar, doğal afetler ve ticaret yollarının değişmesi, Sebastapolis’in önemini yitirmesine ve zamanla unutulmasına yol açtı.
Kazılara 1987’de başlandı
Sebastapolis’teki ilk kazı çalışmaları 1987 yılında Tokat Müze Müdürlüğü tarafından başlatıldı. 1990 yılına kadar süren sondaj ve kurtarma kazılarının ardından çalışmalar bir süreliğine durduruldu. 2010 yılında yeniden başlatılan kazılar, bugün Ondokuz Mayıs Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Arkeoloji Bölümü’nden Prof. Dr. Davut Yiğitpaşa başkanlığında sürdürülüyor.
Bu yılki kazılarda 8 öğretim üyesi, 10 öğrenci ve 10 işçiden oluşan bir ekip görev aldı. Çalışmalar, yaklaşık üç hafta önce tamamlandı.
Kilise ve mozaikler turizme kazandırılacak
Prof. Dr. Yiğitpaşa, bu yılki çalışmaların ana hedefinin Bizans dönemine ait kilisenin mimari yapısını tamamen ortaya çıkarmak olduğunu söyledi. “Kilise yapısının restorasyonunu tamamlayarak turizme kazandırmayı hedefliyoruz. Bu süreçte çok sayıda küçük buluntuya da ulaştık.” diyen Yiğitpaşa, antik kentte ortaya çıkarılan eserlerin Tokat Müzesi’nde sergileneceğini belirtti.
Kazılarda daha önce Geç Roma ve Erken Bizans dönemine tarihlenen mozaik döşemeler, apsisli yapılar, hamam kalıntıları, sur duvarları, kilise ve mezarlar gün yüzüne çıkarılmıştı. Ayrıca sütun başlıkları, pithoslar, tuğla parçaları, aslan başlı mermer masa ayağı ve çeşitli dönemlere ait sikkeler gibi birçok küçük buluntu da dikkat çekiyor.
Üç yazıt tarihçiler için ipucu niteliğinde
Prof. Dr. Yiğitpaşa, bu yılki kazılarda bulunan üç yazıtın antik kentin tarihine ışık tutabileceğini belirtti. “Üç yazıttan biri mezar taşı. Üzerinde ‘En tatlı’ ifadesi geçiyor. Bu, bir ailenin küçük çocuğunu kaybettiğini gösteriyor. Duygusal bir ibare. Grekoromen tarzda bir yazıt olduğunu söyleyebiliriz.” dedi.
İkinci yazıtın bir onurlandırma yazıtı olduğunu dile getiren Yiğitpaşa, “Bu yazıtta bazı yerler silik olsa da şehir adı geçtiğini görüyoruz. Şehrin adı tam olarak okunamasa da ‘Nektaton’ ifadesi yer alıyor. Bu bir aidiyet ya da kişisel isim olabilir.” ifadelerini kullandı.
Üçüncü yazıtta ise Roma İmparatoru I. Konstantin’in adının geçtiğini belirten Yiğitpaşa, “Yazıtta ‘Ortada yenilmez Konstantin’ ifadesi yer alıyor. Bu, dördüncü yüzyılın başlarına tarihlenebilecek bir buluntu. Dolayısıyla antik kentteki Roma etkisinin uzun yıllar sürdüğünü gösteriyor.” diye konuştu.
Tarihle iç içe yaşayan bir ilçe
Sebastapolis Antik Kenti’nin büyük bir kısmı bugün Sulusaray ilçesinin yerleşim alanı altında bulunuyor. 3 bin 500 nüfuslu ilçede yaşayan vatandaşlar, adeta tarihin üzerinde bir yaşam sürüyor. Kamulaştırma çalışmaları tamamlandıkça antik kentin daha geniş bölümlerinin gün yüzüne çıkarılması planlanıyor.
Sulusaray halkı, evlerinin altından çıkan taş kalıntılar, sütunlar ve mozaik parçalarıyla tarihsel mirasın parçası olduklarını her gün yeniden hatırlıyor. İlçede yürütülen çalışmalar tamamlandığında Sebastapolis’in, Tokat turizmi için yeni bir cazibe merkezi olması hedefleniyor.
Tokat turizmine yeni bir rota
Tokat Belediyesi ve İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, Sebastapolis kazı alanının çevresinde yeni turizm rotaları ve yürüyüş yolları oluşturulması için hazırlıklara başladı. Bu sayede hem yerli hem de yabancı turistlerin bölgeyi ziyaret etmesi ve antik kentin Tokat’ın tarihî değerleri arasında daha görünür hâle gelmesi amaçlanıyor.
Prof. Dr. Yiğitpaşa, “Sebastapolis yalnızca Tokat için değil, Anadolu arkeolojisi için de çok önemli bir yer. Her yeni kazı, Anadolu’nun geçmişine dair yeni bilgiler sunuyor.” diyerek sözlerini tamamladı.
