Sosyal güvenlik sisteminde yapılan değişiklikler, 1 Ekim 2008 sonrası göreve başlayan memurların emeklilik şartlarını eski sisteme göre önemli ölçüde değiştirdi. SGK Uzmanı İsa Karakaş’ın değerlendirmesine göre yeni nesil memurlar açısından 2036 yılı kritik eşik olarak öne çıkıyor.
1 Ekim 2008 tarihi sistemi değiştirdi
Bu tarihten önce kamu görevine başlayanlar 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanunu kapsamındaki haklarını korurken, sonrasında göreve girenler 5510 sayılı Kanun hükümlerine tabi tutuluyor.
Yeni sistemde emekli aylığının hesabı da farklı işliyor. Eski memurlarda son derece, kademe ve ek gösterge belirleyici olurken, 5510 kapsamındakilerde çalışma hayatı boyunca prime esas kazançların ortalaması dikkate alınıyor.
Aylık bağlama oranı ise her 360 gün için yüzde 2 üzerinden hesaplanıyor. Böylece 9000 prim gününde oran yüzde 50 seviyesine geliyor.
9000 günün tamamlandığı tarih belirleyici
Yeni sisteme tabi memurlarda kritik nokta 9000 prim gününün ne zaman tamamlandığı. 2036’dan önce 9000 günü dolduran kadınlar 58, erkekler 60 yaşında emeklilik hakkı elde ediyor.
Prim şartının 2036 sonrasına kalması halinde ise emeklilik yaşı kademeli şekilde artıyor ve ilerleyen dönemlerde 65 yaşa kadar çıkıyor.
5400 günle kısmi emeklilik yolu da var
Kanunda tam emekliliğin yanında farklı seçenekler de bulunuyor. 5400 prim gününü tamamlayanlar, belirlenen kademeli yaş sınırına üç yıl eklenmesi ve 65 yaşın aşılmaması şartıyla yaşlılık aylığına hak kazanıyor.
Kadrosuzluk nedeniyle emekliliğe sevk edilenlerde ise yaş şartı aranmadan 9000 prim günü üzerinden aylık bağlanması öngörülüyor.
Yeni sistemde emekli olduktan sonra 4/1-a veya 4/1-c kapsamında yeniden çalışmaya başlayan memurlar açısından da önemli bir fark bulunuyor. Bu durumda emekli aylığı kesiliyor.
