Yerel seçimlerde adayların performansını değerlendirmenin en sağlıklı yolu, seçim döneminde verdikleri sözler ile görev süresi boyunca ortaya koydukları sonuçları karşılaştırmaktır.
Belediye başkanlarının başarı ölçütü yalnızca günlük hizmetlerin sürdürülmesi değil, aynı zamanda seçmene vaat ettikleri projeleri hayata geçirme düzeyleridir.
Tokat Belediye Başkanı Mehmet Kemal Yazıcıoğlu da seçim sürecinde Tokat'ın geleceğine ilişkin çok sayıda proje ve yatırım vaadinde bulunmuş, göreve geldikten sonra da “Ne söz verdiysek hepsini yaptık” şeklinde iddialı açıklamalarda bulunmuştur.
Ancak Tokat Belediyesi'nin yayımladığı 2024 ve 2025 Faaliyet Raporları ve seçim döneminde verilen vaatleri incelendiğinde, bu iddianın ne ölçüde karşılık bulup bulmadığını anlamak zor değildir.
Tokat Belediyesi’nin faaliyet raporlarının önemli bir bölümü proje sonuçlarından çok rutin belediyecilik hizmetleri ve çeşitli etkinliklerden oluşmaktadır. Çöp toplama, su arızalarının giderilmesi, park bakımları, kurs faaliyetleri, spor organizasyonları, kültürel etkinlikler, konserler, güreş organizasyonları ve benzeri çalışmalar raporlarda geniş yer bulmaktadır. Oysa bunlar belediyenin zaten yerine getirmekle yükümlü olduğu temel hizmetlerdir.
Seçmen açısından asıl önemli olan soru şudur:
"Seçim döneminde vaat edilen projelerin hangileri tamamlandı, hangileri devam ediyor, hangileri ise henüz başlatılmadı?"
Ne yazık ki yayımlanan faaliyet raporlarında bu soruya doğrudan cevap veren bir bölüm bulunmamaktadır.
Modern kamu yönetimi anlayışında faaliyet raporları yalnızca yapılan işleri sıralayan belgeler değildir. Aynı zamanda stratejik plan ve seçim vaatleriyle ilişkilendirilmiş performans raporlarıdır. Bir belediye başkanının başarısı, kaç etkinlik düzenlediğiyle değil; vaat ettiği projeleri ne ölçüde gerçekleştirdiğiyle değerlendirilir. “Söz verdiğimiz her şeyi yaptık” demek gerçekle örtüşmüyorsa ciddi bir sorun vardır.
Bu noktada Tokat Belediyesi'nin Stratejik Planı da önemli bir referans niteliğindedir. Stratejik planlarda belediyelerin amaçları, hedefleri, performans göstergeleri ve gerçekleştirme takvimleri yer alır. Dolayısıyla faaliyet raporlarının, stratejik planda yer alan hedeflerin hangi oranda gerçekleştiğini ortaya koyması beklenir.
Ancak mevcut raporlarda stratejik plandaki hedefler ile gerçekleşen faaliyetler arasında güçlü bir ilişki kurulduğu söylenemez. Birçok faaliyet anlatılmakta, çeşitli rakamsal veriler paylaşılmakta, ancak bunların stratejik hedeflere ne ölçüde hizmet ettiği açık biçimde gösterilmemektedir.
Örneğin; Seçim döneminde açıklanan projelerin kaç tanesi tamamlandı? Kaç tanesi yatırım programına alındı? Kaç tanesi ihale aşamasına geldi? Kaç tanesi için finansman sağlandı? Kaç tanesi hiç başlamadı?
Bu soruların cevapları faaliyet raporlarında net olarak yer almamaktadır.
Bunun yerine raporlarda çoğu zaman kaç kurs açıldığı, kaç kişinin etkinliklere katıldığı, kaç evrak işlem gördüğü veya kaç metre altyapı hattı döşendiği gibi operasyonel bilgiler ön plana çıkmaktadır. Elbette bu veriler belediye hizmetlerinin yürütüldüğünü göstermektedir. Ancak seçmenin oy verirken değerlendirdiği kriter yalnızca günlük hizmetler değildir. Seçmen aynı zamanda şehrin geleceğine ilişkin vizyon projelerinin ne ölçüde hayata geçirildiğini görmek istemektedir.
Belediye Faaliyet raporlarının bir diğer eksik yönü ise sonuç ve etki analizlerinin yeterince ortaya konulmamasıdır. Yapılan işlerin sayısı belirtilmekte, ancak bu işlerin şehir ekonomisine, turizme, istihdama, yaşam kalitesine veya şehir markasına ne ölçüde katkı sağladığı çoğu zaman gösterilmemektedir.
Bu nedenle yayımlanan faaliyet raporları incelendiğinde ortaya çıkan genel tablo şudur.
Tokat Belediyesi günlük belediyecilik hizmetlerini sürdürmekte, çeşitli sosyal ve kültürel faaliyetler gerçekleştirmekte, altyapı ve rutin hizmet çalışmalarına devam etmektedir. Ancak seçim döneminde açıklanan proje vaatlerinin ne ölçüde gerçekleştiğini ortaya koyan, ölçülebilir ve karşılaştırılabilir bir performans tablosu kamuoyuna sunulmuş değildir.
Sonuç olarak, "Ne söz verdiysek hepsini yaptık" şeklindeki bir iddianın doğrulanabilmesi için faaliyet raporlarında seçim vaatleriyle ilişkilendirilmiş özel bir performans bölümünün yer alması gerekir. Bu bölümde her vaadin durumu; tamamlandı, devam ediyor, ihale aşamasında, proje aşamasında veya başlanmadı şeklinde açıkça gösterilmelidir.
Şeffaf ve hesap verebilir bir yerel yönetim anlayışı bunu gerektirir. Aksi halde faaliyet raporları, belediyenin günlük çalışmalarını anlatan kapsamlı belgeler olarak kalırken, seçmenin merak ettiği temel soruya yani "Verilen sözler ne kadar yerine getirildi?" sorusuna yeterli cevap veremez.
