Türkiye'de milyonlarca araç sahibini ilgilendiren zorunlu trafik sigortasında yeni dönem 1 Temmuz 2026 itibarıyla başlıyor. Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK) tarafından hazırlanan yeni genel şartlar, araç değer kaybı başvurularından yedek parça kullanımına, ağır hasarlı araçların tazminat süreçlerinden dijital bildirim altyapısına kadar birçok uygulamayı değiştiriyor. Düzenleme, hem sigorta şirketlerinin sorumluluklarını yeniden tanımlıyor hem de hak sahiplerinin tazminat süreçlerini hızlandırmayı amaçlıyor. Özellikle kaza sonrası değer kaybı ödemelerine ilişkin yeni sistem dikkat çekiyor.
Trafik sigortasında değer kaybı başvuruları otomatik yapılacak
Yeni düzenlemenin en dikkat çeken maddelerinden biri araç değer kaybı tazminatlarına ilişkin oldu. Mevcut uygulamada araç sahiplerinin ayrıca başvuru yapması gerekirken, 1 Temmuz'dan itibaren hasar onarımı için sigorta şirketine yapılan başvuru aynı zamanda değer kaybı talebi olarak kabul edilecek. Böylece ek dilekçe veya ayrı bir başvuru süreci ortadan kalkacak.
Görevlendirilen sigorta eksperleri hazırlayacakları hasar raporlarında yalnızca onarım maliyetini değil, araçta oluşan değer kaybını da ayrı başlık altında hesaplayacak. Sigorta şirketleri ise eksper raporunun kendilerine ulaşmasının ardından ilk iş günü içinde hesaplanan tutarı hak sahibine bildirmekle yükümlü olacak.
Orijinal ve eşdeğer parça kullanımına yeni standart getirildi
Araç onarımlarında kullanılacak yedek parçalar konusunda da ayrıntılı kurallar belirlendi. Buna göre hasar gören orijinal parçanın onarılması mümkün değilse öncelik yine orijinal yedek parçaya verilecek. Ancak orijinal parçanın temin edilememesi veya araç sahibinin yazılı onay vermesi halinde eşdeğer ya da yeniden kullanılabilir parça kullanılabilecek.
Düzenleme, daha önce orijinal olmayan parçalarla onarım görmüş araçlar için de farklı bir uygulama getiriyor. Bu araçlarda öncelikle eşdeğer veya yeniden kullanılabilir parçalar tercih edilecek. Bu seçeneklerin bulunmaması halinde ise orijinal parça kullanılabilecek. Ayrıca eşdeğer parçanın teknik olarak uygun olduğunu ispat etme yükümlülüğü sigorta şirketlerine ait olacak.
Bir diğer önemli değişiklik ise onarım sonrasında oluşabilecek piyasa değeri artışıyla ilgili. Yeni kurala göre sigorta şirketleri, kullanılan yeni parçalar nedeniyle aracın değerinde oluşabilecek artışı gerekçe göstererek tazminat tutarında herhangi bir kesinti yapamayacak.
Ağır hasarlı araçlar için yeni belge zorunluluğu geliyor
Yeni genel şartlar ağır hasarlı araçların tazminat süreçlerini de yeniden şekillendiriyor. Eksper raporuyla "ağır hasarlı" olduğu belirlenen araçlar için sigorta şirketleri, ödeme yapmadan önce aracın trafikten çekildiğini gösteren resmi belgenin ibraz edilmesini isteyecek.
Tescil kuruluşu tarafından "trafikten çekilmiştir" kaşesiyle düzenlenen belge sunulmadığı sürece pert araçlara ilişkin tazminat ödemesi gerçekleştirilmeyecek. Düzenlemenin amacı, ağır hasarlı araçların yeniden trafiğe çıkarılmasının önüne geçmek ve olası suistimalleri azaltmak.
Kaza yerini terk eden sürücülere rücu kapsamı genişletildi
SEDDK'nın yürürlüğe koyacağı düzenleme, kaza sonrasında olay yerini izinsiz terk eden sürücüler için de önemli sonuçlar doğuracak. Can güvenliğini tehdit eden durumlar veya yaralıların hastaneye ulaştırılması gibi zorunlu haller dışında kaza yerinden ayrılan sürücüler, sigorta şirketlerinin rücu hakkıyla karşı karşıya kalabilecek.
Aynı uygulama, alkol raporunun alınmasını ya da kaza tespit tutanağı gibi resmi belgelerin düzenlenmesini engelleyen durumlar için de geçerli olacak. Böyle bir durumda sigorta şirketi, zarar görene ödediği tazminatın tamamını kusurlu sigortalısından geri talep edebilecek.
Sigorta işlemlerinde dijital bildirim dönemi başlıyor
Yeni düzenlemeyle birlikte sigorta sektöründe dijital iletişim altyapısı da resmen mevzuata giriyor. Genel şartlara eklenen "kalıcı veri saklayıcısı" tanımı sayesinde SMS, e-posta, mobil uygulamalar, e-Devlet ve Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi üzerinden yapılan bildirimler resmi tebligat niteliği taşıyacak.
Bu sayede hasar dosyaları, tazminat süreçleri ve bilgilendirmeler daha hızlı yürütülürken, taraflar arasındaki iletişim de elektronik ortam üzerinden hukuki geçerlilik kazanacak.
