Türkiye Büyük Millet Meclisi, NATO Zirvesi nedeniyle verilen bir haftalık aranın ardından yoğun bir yasama gündemiyle çalışmalarına yeniden başlıyor. TBMM Genel Kurulu'nun bu haftaki en önemli gündem maddesini kamuoyunda 12. Yargı Paketi olarak bilinen kanun teklifi oluşturuyor. Teklif, yargı süreçlerinin daha hızlı ve etkin yürütülmesini amaçlayan düzenlemelerin yanı sıra Anayasa Mahkemesi'nin iptal ettiği bazı hükümlerin yeniden düzenlenmesini içeriyor.
Teklife göre yazılı yargılama usulüyle görülen davalarda duruşmalar arasındaki süre kural olarak üç ayı aşamayacak. Sürenin uzaması halinde hakim gerekçesini yazılı olarak açıklayacak. Elektronik ortamdan duruşmaya katılan taraflar için birçok işlemde fiziki imza zorunluluğu kaldırılacak.
Düzenleme kapsamında kamuoyunda "IBAN dolandırıcılığı" olarak bilinen suçlara ilişkin Türk Ceza Kanunu'nda değişiklik yapılması da öngörülüyor. Banka hesabını bilinçli şekilde başkalarına kullandıran kişilere ilişkin cezai sorumluluk yeniden tanımlanırken, belirli şartlarda cezada indirim uygulanabilecek. Ayrıca bu değişiklikten yararlanabilecek bazı dosyalar yeniden ilk derece mahkemelerinde değerlendirilebilecek.
Teklifte ayrıca idare mahkemelerinde tek hakimle görülebilecek dava kapsamı genişletiliyor. Hakim ve savcıların bilirkişiye gereksiz başvurmasının disiplin yaptırımı kapsamına alınması, kanuni faiz sisteminin Merkez Bankası reeskont oranına göre yeniden belirlenmesi, genetik verilerin saklanma süreleri ve bilgisayarlardan elde edilen dijital delillerin muhafaza edilmesine ilişkin yeni hükümler de pakette yer alıyor. Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması uygulamasında ise işkence ve kötü muamele suçlarına yönelik önemli istisnalar getiriliyor.
En düşük emekli aylığı ve ekonomi düzenlemeleri komisyonda
Plan ve Bütçe Komisyonu'nda görüşülecek torba kanun teklifinin en dikkat çeken maddesi en düşük emekli aylığının 20 bin liradan 23 bin 552 liraya yükseltilmesi oldu. Düzenlemenin kabul edilmesi halinde milyonlarca emeklinin maaşında artış sağlanacak.
Ekonomi ağırlıklı teklif yalnızca emekli aylıklarıyla sınırlı değil. Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın döner sermaye gelirleri yeniden düzenlenirken medya hizmet sağlayıcıları ve internet platformlarının yıllık net satışlarından yüzde 2 oranında pay alınması öngörülüyor. Elde edilecek gelirlerin sinema sektörüne aktarılması hedefleniyor.
Turizm sektörüne yönelik destekler de teklifin önemli başlıkları arasında bulunuyor. Yıl sonuna kadar turizm tesislerine personel başına aylık yaklaşık 3 bin 500 liralık prim desteği verilmesi planlanıyor.
Teklifte ayrıca Anayasa Mahkemesi kararına uyum amacıyla aday sürücü belgelerinin iptal şartları yeniden düzenleniyor. Drift ve makas atma gibi ağır trafik ihlalleri aday sürücüler açısından doğrudan belge iptaline neden olabilecek.
Siber Güvenlik Başkanlığı'nın yetkileri de genişletiliyor. Başkanlığa internet alan adlarına ilişkin strateji belirleme ve düzenleme yapma yetkisi verilirken, yükümlülüklerini yerine getirmeyen internet sitelerine ihlal başına 20 bin ila 100 bin lira arasında idari para cezası uygulanabilecek.
Üniversite affı ve yükseköğretimde yeni dönem
Milli Eğitim, Kültür, Gençlik ve Spor Komisyonu'nda görüşülecek yükseköğretim düzenlemesi özellikle üniversite affı maddesiyle öne çıkıyor.
Teklife göre daha önce çıkarılan aflardan yararlanmamış olan ön lisans, lisans, lisans tamamlama ve lisansüstü öğrencileri yeniden eğitim hayatına dönebilecek. Başvuruların, düzenlemenin yürürlüğe girmesi halinde dört ay içinde ilişik kesilen üniversitelere yapılması gerekecek.
Kanun teklifinde akademik etik kurallarını güçlendirecek yeni disiplin hükümleri de yer alıyor. Başkalarının bilimsel çalışmalarını para karşılığı hazırlayan ya da bu sürece aracılık eden akademik personel de meslekten çıkarma cezası kapsamına alınabilecek.
Düzenleme, devlet üniversitelerine yurt dışında kampüs açma ve eğitim tesisi kurma imkanı da tanıyor. Anadolu'daki üniversitelerde görev yapan öğretim üyelerinin emeklilik sonrası iki yıl daha sözleşmeli olarak görev yapabilmesine imkan sağlanırken, yabancı uyruklu uzmanlık öğrencilerine yönelik döner sermaye uygulamasında yaşanan sorunların giderilmesi hedefleniyor.
Sosyal medya devleri TBMM komisyonunda milletvekillerinin sorularını yanıtlayacak
TBMM'de bu hafta dijital platformlar da gündemin önemli başlıklarından biri olacak.
Şanlıurfa ve Kahramanmaraş'taki okul saldırılarını araştıran komisyon, Milli Eğitim Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığı yetkililerini dinledikten sonra daha önce ertelenen sosyal medya oturumunu gerçekleştirecek.
16 Temmuz Perşembe günü yapılması planlanan toplantıda X, Google, Meta ve TikTok temsilcilerinin milletvekillerinin sorularını yanıtlaması bekleniyor. Görüşmelerde özellikle çocukların dijital güvenliği, içerik denetimi, platformların sorumlulukları ve sosyal medya politikalarının ele alınması öngörülüyor.
