Her şey para mı?

Mahalle kültürümüzü, küçük esnafımızı ve ticaret geleneğimizi kaybederken kim, kimin adına mücadele ediyor?

Bir bakkal esnafının paylaşımını okudum.

Zincir marketlerin her sokakta çoğalmasından, küçük esnafın rekabet edemez hâle gelmesinden dert yanıyor.

Çözüm olarak da pazar günleri zincir marketlerin kapatılmasını, mahalle bakkallarının hizmet vermesini öneriyor.

Ben bu tartışmanın biraz daha geniş ele alınması gerektiğini düşünüyorum.

Konum yalnızca pazar günü marketlerin açık veya kapalı olması değil.

Türkiye'nin küçük esnafını koruyacak bir dengeyi yıllardır kuramamış olması.

Bir zamanlar mahallelerin kendine has bakkalları vardı.


Mahallenin hafızası, dayanışmanın adresi, komşuluğun bir parçasıydı.

Bugün o bakkallar birer birer kapanıyor.

Yarın çocuklarımıza mahalle bakkalını anlatırken fotoğraflarını göstermek zorunda kalacağız.

Türkiye'de kapsamlı bir süpermarketler yasası neden çıkarılamadı?

Hal Yasası neden yıllardır tartışılıyor?

Küçük üreticiyi, pazarcıyı, esnafı ve tüketiciyi koruyacak düzenlemeler neden istenen noktaya getirilemedi?

Benim bir de somut önerim var.

Neden zincir marketlerin çalışma saatlerini yeniden düzenlemiyoruz?

Sadece pazar günleri kapatılmalarını değil, hafta içi de akşam saat 18.00'den sonra kapalı olmalarını tartışmaya açalım.

Elbette vatandaşın alışveriş hakkını, çalışanların haklarını ve piyasanın ihtiyaçlarını da gözetelim.

Ancak sabahın erken saatlerinden gece geç saatlere kadar açık kalan büyük marketlerle mahalle bakkalının aynı şartlarda rekabet etmesini beklemek ne kadar adil?

Belki de artık kendi yerel marketlerimizi, mahalle bakkallarımızı ve küçük esnafımızı yaşatacak bir düzenleme üzerinde düşünmenin zamanı gelmiştir.

Siyasi partiler ve seçim kanunları tartışılırken ticaret hayatının temel sorunları neden aynı kararlılıkla ele alınmıyor?

Daha da önemlisi, bu ülkenin bakkalını, esnafını, tüccarını kim temsil ediyor?

Odalarımız, esnaf teşkilatlarımız, meslek kuruluşlarımız ve siyasi partilerimiz bu meseleyi ne kadar önemsiyor?

Büyük sermayenin karşısında küçük esnafın sesi neden bu kadar cılız kalıyor?

Zincir marketler de ticaret hayatının bir gerçeği.

Vatandaşın uygun fiyatla alışveriş yapma hakkı var.

Ancak rekabet dediğimiz şey, güçlü olanın her şartta büyümesi, küçük olanın da zamanla ortadan kalkması değil.

Süpermarketlerin piyasa gücünü dengeleyecek, haksız rekabeti önleyecek, küçük esnafı ve mahalle ticaretini yaşatacak kurallara ihtiyacımız var.

Tedbir almakta geç kaldık.

Ama henüz her şey bitmiş değil.

Her şey para mı?

Sosyal hayatımıza, ticari hayatımıza, geleneklerimize sahip çıkmak bu kadar mı zor?

Bugün mahalle bakkalına sırtımızı dönersek yarın bunun bedelini yalnızca ekonomik olarak değil, sosyal hayatımızda da öderiz.

Bakkallar belki de artık türünün son örnekleri hâline geliyor.

Türkiye'nin bir süpermarketler yasasına, küçük esnafı koruyacak adil rekabet düzenine ve bu konuda gerçekten mücadele edecek güçlü meslek kuruluşlarına ihtiyacı var.

Siyaset de odalar da esnaf teşkilatları da artık bu meseleyi gündeminin ön sıralarına almalı.

Mahallenin son bakkallarına bugün sahip çıkamazsak yarın çok geç olabilir.

Vesselam

Hüseyin Kömür