Tokat; Yeşilırmak havzasının bereketli toprakları üzerinde kurulmuş olmasının verdiği avantajla 6000 yıllık tarihi boyunca önemli bir ticaret ve kültür merkezi olmuş, 14 Devleti ve birçok Beyliği içerisinde barındırmış, önemli bir Anadolu şehridir. Orta Karadeniz Bölgesinde bulunan Tokat İlinin, doğusunda Sivas ve Ordu, batısında Amasya illeri bulunmaktadır. Yüzölçümü 9958 km2'dir.Tokat nüfusu 2024 yılına göre 606.934 'dür. Rakımı ortalama 623 metredir.
11 ilçesi bulunan Tokat'ın her türlü tarım yapılabilen bereketli ovaları, il topraklarının yaklaşık %15,4'ünü kaplar.
Yeşilırmak, Kelkit ve Çekerek ırmakları ve bunlar üzerinde kurulu barajlar, göletler ile bu ırmakların yan kolları tarafından Kazova, Turhal Ovası, Erbaa Ovası, Niksar Ovası, Omala Ovası, Artova Ovası ve Zile Ovası mevcut mümbit yapıya sahip olan verimli araziler sulanmaktadır.
Seyyahların Dilinden Tokat;
"Halk zevk ehlidir, gariplerle dostturlar, kin tutmaz, hile bilmez, derya gönüllü, halim selim insanlardır. Herkese iyi zanda bulunurlar, iyi geçinirler." ( Evliya Çelebi )
"Alimler konağı, fazıllar yurdu ve şairler yatağıdır." ( Hacı Bektaş-ı Veli )
"1714'de küçük Asya'nın önde gelen bir ticaret merkezi olan, Tokat'ta gördüğüm güzelli ve gelişmişlik manzarasını dünyanın hiç bir yerinde görmedim." ( Tournefort)
Tarım, artık yalnızca kırsalın meselesi değil; gıda güvenliği, ekonomi, istihdam ve çevre politikalarının tam merkezindedir. İşte bu noktada Tokat gibi Anadolu’nun derin potansiyeline sahip illeri, geleceğin yıldız üretim merkezleri olabilir.
Tokat, coğrafi konumu, iklimsel geçiş özelliği, ürün çeşitliliği ve tarım kültürüyle Orta Karadeniz’de tarımın doğal lider adayıdır. Ancak liderlik sadece potansiyelle değil, bu potansiyelin bilinçli yönetimi, markalaşması ve teknolojiyle buluşmasıyla mümkün olabilir.
Bereketli Ovalar, Zengin Ürünler;
Tokat; Kazova, Erbaa, Artova ve Niksar gibi alüvyal ovalarıyla meyvecilik, her türlü meyve fidanı üretimi,sebzecilik ve Endüstri bitkileri üretiminde oldukça güçlü bir altyapıya sahiptir. Kiraz, elma, üzüm, ceviz, domates, fasulye, mısır, buğday gibi onlarca ürün, kalite ve aroma açısından Türkiye çapında öne çıkmaktadır.
Bu zenginlik sadece üretimle sınırlı kalmamalı. Kurutarak, işleyerek, paketleyerek
Ve en önemlisi markalaşmaya giderek ve yine katma değerli ürünlere dönüştürülerek Tokat ürünleri dünya sofralarına ulaşabilir.
İLİN FIRSATLARI:
-Geçit Kuşağı ikliminde yer alan il 230 metre ile 1500 metre rakımları arasında tarım yapılan zengin bir üretim potansiyeline sahiptir.
-Güçlü ve alanında yetişmiş Uzman Teknik Eleman altyapısı
-Gaziosmanpaşa Üniversitesi ve bünyesindeki köklü Ziraat Fakültesi
-STK’lar(Üretici Birlikleri), Tarım Ve Orman Bakanlığı / Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu (TKDK) -Kalkınma Ajanslarının varlığı( OKA, DOKAP)
İl bazı ürünlerde gen kaynağı ve üretim merkezidir. Ceviz, kiraz, kuşburnu, bağ yaprağı, madımak, biber, domates vb. ürünler tarımsal sanayi için avantaj sağlamaktadır.
Gıda Sektöründe, İlde dondurulmuş ve kurutulmuş gıdalar ile şekerleme ve çikolata ürünlerine yönelik sektörlere ihtiyaç bulunmaktadır. İlde ekmek, unlu mamuller ve pastacılık ürünlerinin tüketiminde artış yaşanmakta olup, nüfus artışına paralel olarak sektöre yönelik ihtiyaç artmaktadır.
İlde başta ayçiçeği olmak üzere yağlı tohum üretimi yapılmaktadır. Bu ürünlerin işlenmesi, çerez paketleme ve yağ üretimi gibi yatırımlar için potansiyel oluşturmaktadır.
Tokat’ta yıllık 3.500 ton su ürünleri yetiştiriciliği yapılmaktadır. İl, su ürünleri sektöründe; barajlar ve balık göletleri ile güçlü bir doğal üretim ve kültür balıkçılığı altyapısına sahiptir.
Dünyaca ünlü Tokat bağ yaprağı işleme ve paketleme tesisleri ile ilgili yapılacak yeni yatırımlar, ürünlerin hammadde olarak il dışına gönderilmesini önleyecektir.
Tokat’ta 2000 dekara yaklaşan ve bu rakamı daha da geçecek bir alanda örtü altı yetiştiriciliği yapılmaktadır. İlin merkezi konumda olması, İklim ve ekolojik koşullarının uygun olması, ısıtma maliyetlerinin düşük olması, üreticilerin alternatif üretim arayışları; modern sera projelerini cazip hale getirmektedir.
Ülkemizde stratejik öneme sahip baklagiller ve hububat ürünlerinin üretiminde; iklim koşulları, sulama imkânları ve arazilerinin verimliliği bakımından il önemli bir üretim potansiyeline sahiptir.
“Agroekolojik” açıdan da stratejik bir konumda olan il, güçlü ekonomisi, büyüyen ve gelişen tarımsal yapısı ve potansiyeli ile tarım alanında Türkiye’de önemli konumundadır.
(Tokat Yaprağı, Tokat Domatesi, Niksar Cevizi, Zile Pekmezi, Turhal Yoğurtmacı, Tokat Çemeni, Tokat Bez Sucuğu, Narince üzümü, Tokat Biberi) marka değeri olan veya coğrafi işaret almış ve alma potansiyeli olan ürünlerin çokluğu.
Tokat hayvancılık potansiyeli açısından Karadeniz bölgesinde ilk sırada yer almakta olup Karagül ve Karayaka koyun ırklarının gen merkezi ve Anadolu Mandasında da önemli bir potansiyele sahiptir. Tokat ili flora zenginliği endemik bitki örtüsü ile yerli ve gezginci arıcılık için önemli bir arıcılık merkezidir.
Almus, Başçiftlik, Erbaa, Niksar, Pazar, Reşadiye ilçeleri Ekolojik Turizm (eko turizm) açısından önemli bir potansiyele sahiptir.
Tokat organik tarım yönünden Türkiye’nin üst bölgesi olma özelliklerine sahiptir. Tokat çok eski ve köklü bir tarihe sahip olan
Orta Karadeniz bölgesinde ülkemizi doğudan batıya bağlayan transit karayolu üzerindedir.
Ayrıca Orta Karadeniz’i Doğu ve Güneydoğu Anadolu’ya bağlayan köprü durumunda olması yatırımcılar için avantaj sağlamaktadır.
Tarihi ve kültürel dokusu itibariyle sahip olduğu ekonomik ve sosyal potansiyel, tarım ve hayvancılık sektörlerinde yapılacak yatırımlar için uygun ortamlar hazırlar.
yerel üreticiye hem bilimsel hem de teknik destek sağlamaktadır.
Akıllı Tarım Tokat’a Yakışır;
İklim değişikliği ve kuraklık gibi tehditler kapımızda. Bu yüzden Tokat gibi bölgeler, akıllı tarım teknolojilerini, sensörlü sulama sistemlerini, toprak analizlerini ve karar destek yazılımlarını bir an önce uygulamaya almalıdır. Böylece hem su hem girdi tasarrufu sağlanır, hem de verimlilik artar.
Tarımı Turizme Taşımak;
Tokat’ın geleneksel bağ evleri, köy hayatı, yöresel ürünleri ve doğası, tarım turizmi açısından büyük bir potansiyel barındırıyor. Hasat festivalleri, organik pazarlar, köy pansiyonları gibi uygulamalarla kırsal kalkınma ivme kazanabilir. Özellikle kadınların ve gençlerin bu alanlara aktif katılımı desteklenmeli.
NE YAPMALI?
Tokat, potansiyelini gerçek güce dönüştürmek için;
Kooperatifleşme,STK’lar ve Kalkınma Ajanslarının destek ve katkıları ile ürün bazlı markalaşma,
İlgili kurum ve kuruluşlar ile işbirliğinin sahada daha da derinleşmesi, çiftçiye her açıdan dokunması gerekir.
Tarla ile laboratuvar arasında köprü kuran uygulamalı projelere, genç girişimcilere ve STK’ların güçlü işbirliğine ihtiyaç var.
Dijital tarım altyapısı,
Oganik ve iyi tarım sertifikaları,
Lojistik ve ihracat destekleri gibi adımları hızla hayata geçirmeli.
Gümrük Müdürlüğü teşkilatının bir an evvel kurulması ve ilden yeni ihracat kalemlerinin oluşturulması ve yeni müteşebbislerin teşvik edilmesi sağlanmalıdır.
Tokat’ın yolu hazır; ihtiyaç olan sadece ortak akıl, vizyon ve kararlı bir stratejidir.
Bugün “sessiz üretici” olan Tokat, yarın “tarımın lideri” olabilir. Yeter ki bereketli topraklarımızı bilgiyle, emekle ve planlamayla buluşturmaya devam edelim.
